Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Kweeksysteem maakt grotere productie stamcellen mogelijk

Door Shanty Sterke 

Stamceltherapie zou in de toekomst wel eens een goed alternatief kunnen zijn voor dialyse en transplantatie. Met een Europese subsidie heeft een groep van Europese en Australische onderzoekers samen met kleine en middelgrote bedrijven zich de afgelopen vijf jaar gericht op de vraag, hoe stamcellen uit de nier de nierschade kunnen stoppen en het herstel op gang brengen. Als het werkt, dan zou stamceltherapie uiteindelijk moeten leiden tot herstel van de normale nierfunctie. Zover is het nog niet, maar op 11 september organiseerde het Leids Universitair Medisch Centrum een symposium waar de verschillende partijen hun vorderingen op het gebied van stamcelonderzoek aan elkaar toonden.

In Europa heeft naar schatting acht procent, dat is zo’n veertig miljoen Europeanen, een chronische nierziekte die uiteindelijk kan resulteren in nierfalen. Dit aantal neemt alleen maar toe en als er niets gebeurt, dan verdubbelt het aantal nierpatiënten de komende tien jaar, terwijl het aantal beschikbare donoren stabiel blijft.

Stamceltherapie is in de toekomst mogelijk een oplossing voor dit probleem. Als blijkt dat deze therapie succesvol is, dan moeten deze stamcellen snel, veilig en gecontroleerd kunnen groeien zodat het beschikbaar is voor alle patiënten. Het mag ook niet te duur zijn. De huidige manieren om cellen te kweken zijn erg arbeidsintensief en dus kostbaar.

Ruud Das, biomedisch ingenieur, werkt in het Nederlandse bedrijf Scinus Cell Expansion, een klein bedrijf met vijf fulltime werknemers, aan de productontwikkeling van een celkweeksysteem. Een rechthoekige doos met een raam ervoor, waarin stamcellen gekweekt kunnen worden. Stamcellen zijn cellen die verschillende andere typen cellen kunnen worden. Om aan stamcellen te komen heeft het bedrijf een wetenschappelijke samenwerking met twee ziekenhuizen. 'De stamcellen zijn altijd afkomstig van volwassen donoren, bijvoorbeeld uit beenmerg. Patiënten tekenen een formulier dat zij toestemming geven dat een klein deel van hun beenmerg gebruikt mag worden voor onderzoek. Dus we gebruiken geen stamcellen uit embryo's, zoals mensen weleens denken', benadrukt Das.

Goedkoper en minder arbeidsintensief
Het celkweeksysteem is veel goedkoper dan de oude manier van cellen kweken in bakjes. Dat kost heel veel mensenhandelingen. 'Je moet je voorstellen dat die cellen continu vers eten nodig hebben en dat ze de afvalstoffen weer uitscheiden. De vloeistof waarin ze gekweekt worden moet dus regelmatig vervangen worden. Dat gebeurt nu allemaal met de hand. Iedere keer als je zo'n bakje open maakt dan heb je weer het risico dat het besmet raakt. De lucht waarin al die handelingen moeten gebeuren moet ook heel strikt gecontroleerd worden. Je kan het vergelijken met de stofvrije clean rooms waarin elektronica gemaakt wordt. Maar in plaats van die cellen in plastic bakjes te kweken, doe je ze in ons systeem. Dan moet je natuurlijk wel zorgen dat ze genoeg te eten hebben en zich een beetje gelukkig voelen in de omgeving waarin je ze stopt. Als dat zo is dan gaan ze zich vermenigvuldigen. Het grote voordeel van ons systeem is dat het volledig dicht blijft gedurende het hele proces. Er zijn dus veel minder mensenhanden nodig om van een klein beetje cellen naar grote hoeveelheden cellen te komen.'

De testen, die het bedrijf met het celkweeksysteem doet, zien er goed uit. Als het goed blijft gaan dan kunnen gespecialiseerde ziekenhuizen in theorie in de tweede helft van volgend jaar daar klinische producten mee gaan maken. 'Maar', benadrukt Das, 'dat wil nog niet zeggen dat patiënten er al direct dan baat bij hebben. Ik ben er altijd wat huiverig voor dat er gouden bergen worden beloofd bij alle nieuwe toepassingen. De eerste toepassingen in de praktijk zullen in de gespecialiseerde ziekenhuizen zijn. Dus bijvoorbeeld het LUMC, waar ze heel veel onderzoek doen naar de ontwikkeling van stamceltherapieën voor verschillende aandoeningen waaronder chronische nierziekten.'

sterren Gepubliceerd: maandag 02-10-2017 | Nog geen reacties




Geschakelde organen-op-een-chip geven inzicht nefrotoxiciteit

Wetenschappers beginnen steeds meer te werken met 'organen-op-een-chip'. Een orgaan-op-een-chip is een plexiglazen doosje waarin kleine kanaaltjes zitten die belijnd zijn met menselijk orgaanweefsel, ongeveer zo groot als een 9V batterij. Door de kanaaltjes kan bijvoorbeeld bloed stromen, waardoor wetenschappers goed kunnen onderzoeken hoe het weefsel daarop reageert. Amerikaanse onderzoekers hebben recent een 'lever-op-een-chip' en een 'nier-op-een-chip' na elkaar geplaatst, om beter te begrijpen hoe het samenstel tussen beide organen is als het lichaam geconfronteerd wordt met aristolochiazuur, een kankerverwekkende stof.

De belofte van organen-op-een-chip is dat er geen experimenten meer nodig zijn op dieren met één of meer organen die menselijke organen goed nabootsen. Experimenten met één soort orgaan-op-een-chip zijn al gebruikelijk, en wetenschappers werken toe naar een 'mens-op-een-chip', waarbij alle organen van het menselijk lichaam op deze manier gemodelleerd kunnen worden. De 'chip' in orgaan-op-een-chip is overigens dus geen computerchip, en kan niet in een computer worden geprikt.

Lees meer »

Virus versterkt afstotingsreactie tegen donornier »

Door Tineke Kraaij - Een interview met postdoc-onderzoeker Jurjen Ruben uit het LUMC over zijn onderzoek naar de rol van plasmacytoïde dendritische cellen, ofwel pDC’s, in afstoting van een getransplanteerde nier. Zijn onderzoek is vorige maand gepubliceerd in het tijdschrift Kidney International. De publicatie is hier te vinden. Jurjen Ruben is postdoc-onderzoeker bij de afdeling nierziekten in het LUMC.

Lees meer »

Promotie: Zuurstofvoorziening van de nieren en hoge bloeddruk »

De relatie tussen de activiteit van het onwillekeurige zenuwstelsel en de zuurstofvoorziening van de nieren is niet zo sterk als verwacht. Dit kan deels verklaren waarom ingrijpen in dit systeem, zoals bij patiënten met een moeilijk behandelbare of onbehandelbare hoge bloeddruk (renale denervatie), niet zo effectief is als verwacht, stelt René van der Bel in zijn proefschrift.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.