sluiten

Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Lees voor | Reageer | Verstuur | Druk af   

Lekkende nierfilters muizen zijn te herstellen

Door Albert de Vreede 

Ontregeling van het structuur gevende netwerk in de podocyt, een van de cellen waaruit de nierfiltertjes zijn opgebouwd, is een van de onderliggende oorzaken die tot eiwitverlies in de urine leidt. Een groep samenwerkende onderzoekers uit Duitsland en de Verenigde Staten heeft gevonden dat het middel Bis-T-23 de structuur van podocyten kan herstellen en daarmee eiwitverlies kan beperken. Het middel is tot nu toe alleen onderzocht in diermodellen van nierschade, bij zebravisjes en muizen. De studie toont aan dat beschadigde nierfilters een aanzienlijk vermogen tot herstel hebben dat mogelijk ook bij mensen met behulp van geneesmiddelen beïnvloed en gestimuleerd kan worden.

Eiwitverlies in de urine is een kenmerk van vele nierziekten. Het wordt veroorzaakt doordat de nierfiltertjes te veel eiwit doorlaten. Een intact nierfilter wordt gevormd door de interactie tussen een membraan en een aantal gespecialiseerde cellen, waarvan de podocyt een belangrijke is. De podocyt is een cel met vele uitlopers (voetjes). Door de ruimte tussen de uitlopers van de podocyt kan heel goed vloeistof met kleine en middelgrote moleculen passeren. Voor het goed functioneren van die uitlopers is het structuur gevende netwerk (actine celskelet) in de cel van groot belang. Het blijkt dat bij allerlei vormen van beschadigingen aan de podocyt het actinenetwerk verstoord raakt. Uiteindelijk leidt dat tot blijvende schade, waarbij podoyten verloren gaan en de nierfilters slechter gaan functioneren.

Structuur cel te beïnvloeden
Het is bekend dat het eiwit dynamine essentieel is voor het reguleren van het structuur gevende netwerk van de podocyt. Recent is duidelijk geworden dat het middel Bis-T-23 het eiwit dynamine kan beïnvloeden door het gemakkelijker aan elkaar te laten binden en mogelijk daarmee het structuur gevende netwerk van de podocyt te veranderen en verbeteren.

Zebravisjes verliezen geen eiwit dankzij dynamine
In dit onderzoek is eerst gebruik gemaakt van zebravisjes om te kijken of de veronderstelling correct is dat dynamine een belangrijke rol speelt bij het voorkómen van eiwitverlies in de urine. Met een serie elegante experimenten is aangetoond dat dynamine inderdaad essentieel is om eiwit niet in de urine te laten terecht komen. Deze experimenten zijn in zoogdieren niet goed mogelijk. Soms hebben de onderzoekers hierbij het eigen dynamine uitgeschakeld en al dan niet vervangen door dynamine van rat of mens. Bis-T-23 blijkt in staat te zijn om er voor te zorgen dat niet zo goed functionerende menselijke vormen van dynamine minder verlies van eiwit in de urine van zebravisjes veroorzaken.

podocyten

podocyten

Bis-T-23 vermindert eiwitverlies bij muizen
In muizen blijkt een vorm van dynamine die uit zichzelf gemakkelijk aan elkaar bindt, vergelijkbaar met wat Bis-T-23 doet bij de normale vorm, veel minder gevoelig te zijn voor voor de nier schadelijke stoffen (LPS en PAN). Als dezelfde schadelijke stoffen worden toegediend aan muizen met de normale vorm van dynamine blijkt wel eiwitverlies in de urine op te treden, dat met Bis-T-23 verminderd kan worden. Muizen met verschillende veranderingen in genen (ACTN4, CD2AP, PKCε) die alle aanleiding geven tot verlies van eiwit in de urine, blijken alle door een behandeling met Bis-T-23 minder eiwit in de urine te verliezen. Muizen, waarin met behulp van een toegediende stof (streptozotocine) suikerziekte wordt opgewekt, gaan na verloop van tijd eiwit in de urine verliezen. Na acht dagen lang iedere dag Bis-T-23 toedienen blijkt het eiwitverlies minder te worden. Bis-T-23 lijkt geen opvallende bijwerkingen in muizen te hebben.

Al deze experimenten wijzen erop dat dynamine te beïnvloeden is door Bis-T-23, en dat daardoor het structuur gevende actinenetwerk van de podocyt zodanig veranderd wordt, dat er minder snel eiwitverlies in de urine optreedt. Dit blijkt het geval bij eiwitverlies dat door heel verschillende onderliggende ziekten is veroorzaakt. Hoewel Bis-T-23 niet direct geschikt is voor toepassing bij mensen, geven deze experimenten hoop dat een behandeling voor deze vorm van nierschade in zicht komt.

sterren Gepubliceerd: maandag 29-06-2015
Bron: Nature Medicine | Nog geen reacties


Mogelijk doorbraak in strijd tegen fibrose

Volgens Groningse onderzoekers zou Tacrolimus wel eens kunnen worden ingezet in de strijd tegen (nier)fibrose. Een opeenstapeling van collageen, wat kenmerkend is voor littekenweefsel, verdringt het gezonde weefsel. Dat wordt veroorzaakt door een eiwit (lysylhydroxylase-2) dat door een ander eiwit wordt aangezet tot het maken van onafbreekbaar littekenweefsel. Dat laatste eiwit (FKBP65) wordt volgens de Groningers door Tacrolimus geblokkeerd en zou op die manier dus kunen helpen verhard littekenweefsel te voorkomen.

In littekens hoopt het collageen zich op, met name doordat het zeer moeilijk afbreekbaar is. Collageen kan op twee verschillende manieren aan elkaar worden vastgeknoopt. Het enzym lysylhydroxylase-2 (LH2) maakt stevige knopen die moeilijk kunnen worden afgebroken. In littekens komt veel LH2 voor, waardoor er veel stevige knopen gemaakt worden, zodat het collageen zich daar blijft opstapelen en niet meer verdwijnt. Dit soort littekens (fibrose) kunnen in interne organen vitale functies blokkeren. In de Westerse wereld zijn veel chronische ziekten het gevolg van een toenemende hoeveelheid bindweefsel in de organen.

Lees meer »

Nierfunctie schatten werkt niet om overlijdensrisico te beoordelen »

Nierpatiënten bij wie de nierfunctie snel achteruit gaat in de laatste periode voor ze met dialyse starten, lopen een aanzienlijk verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Maar om die achteruitgang te bepalen, moet je wel de nierfunctie meten en niet schatten met behulp van formules. Dat concluderen Nederlandse onderzoekers. Het goed volgen van de nierfunctie van predialysepatiënten is belangrijk om te kunnen bepalen wanneer dialyse noodzakelijk wordt.

Lees meer »

Tweederde nierzieke kinderen heeft ernstig tekort Vitamine D  »

Een tekort aan vitamine D komt veel voor bij kinderen met een nierziekte. De tekorten zijn het ernstigst bij kinderen die geen supplementen krijgen. Verder hangt de hoeveelheid vitamine D in het bloed vooral samen met factoren die gerelateerd zijn aan of het gevolg zijn van de nierziekte, zoals eiwit in de urine en het functioneren van de bijschildklieren.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.