Tijdens het symposium LOL op donderdag 28 juni spoorde Dianet de bezoekers aan om eens buiten het eigen wereldje te kijken. Ondanks het mooie weer waren er meer dan 200 bezoekers in het Muziekgebouw aan het IJ, die voorbeelden van zelfmanagement, e-health en gedragsverandermanagement voorgeschoteld kregen. Voorbeelden van buiten Dianet en zelfs deels van buiten de nefrologie, om inspiratie op te doen voor de eigen werkomgeving.

LOL staat voor Luisteren naar, Openstaan voor, en Lef tonen. Drie zaken die belangrijk zijn bij de omschakeling naar een nieuwe vorm van zorg waarbij zelfmanagement een belangrijk aspect is. Zowel de patiënt als de zorgverlener moeten luisteren naar elkaar, en openstaan voor elkaars wensen en ideeën. En lef tonen, want volgens bestuursvoorzitter Iet Kooy van Dianet is dat hard nodig als je wilt omschakelen naar een nieuwe manier van werken en misschien wel dingen gaat doen waarvan je niet weet of ze goed uitpakken. En ook de patiënt moet lef hebben, om zijn behandeling deels in eigen hand te nemen. Maar zeker zo belangrijk is echte lol, benadrukte Kooy: je moet ook plezier hebben in je werk.

'Dianet staat bij sommige mensen bekend als de organisatie die alles van zelfmanagement weet. Maar dat is niet zo. Wij weten alles van thuisdialyse, maar over zelfmanagement hebben wij ook nog heel wat te leren,' aldus Ronald van der Meer, commercieel manager bij Dianet. Reden om voor dit symposium buiten de deur te kijken. De bezoekers kregen van Annemieke Visser, een van de projectleiders, een uiteenzetting over STERK. Dit programma richt zich op zelfmanagement bij nierpatiënten die nog niet dialyseren en wordt ontwikkeld door het UMC Groningen, in samenwerking met enkele andere ziekenhuizen in het noorden van het land.

Maar nefrologie is natuurlijk niet het enige specialisme waar patiënten gestimuleerd worden meer de eigen regie te nemen. Harmieke van Os liet zien hoe mensen met eczeem in het UMC Utrecht ondersteund worden met ICT-toepassingen. E-health wordt hier in de vorm van apps, filmpjes en een digitaal dossier met de mogelijkheid van een e-consult ingezet om patiënten te helpen de dagelijkse uitvoering van hun behandeling zelf vorm te geven. Van Os benadrukte wel, dat dit allemaal geen vervanging is van het traditionele doktersbezoek: 'Als mensen ongerust zijn, mogen ze altijd langskomen, en wij zorgen dan dat er binnen 48 uur een plekje voor ze is op de polikliniek.'

Dianet staat bij sommige mensen bekend als de organisatie die alles van zelfmanagement weet. Maar dat is niet zo.

Ten slotte vertelde Lieke van Kleffens hoe zij een cultuuromslag vormgeeft binnen ABN AMRO. In het bankwezen en in de zorg vindt een vergelijkbare ontwikkeling plaats, volgens Van Kleffens: patiënten hebben net als klanten van de bank de beschikking over steeds meer informatie, en nemen niet meer alles voetstoots aan van de bankier, hypotheekverstrekker of zorgverlener. Dat vereist een gedragsverandering van bankmedewerkers, die meer moeten aansluiten bij wat de klanten willen. En ook van zorgverleners, die dezelfde omslag zullen moeten maken. Ze kwam met een aantal aansprekende interventies die misschien niet direct inzetbaar zijn in de zorg, maar wel nieuwe ingangen bieden om na te denken over andere mogelijkheden.

Geen zelfmanagement zonder patiënten natuurlijk. Ter afsluiting vroeg de organisatie drie nierpatiënten en een partner op het podium, die allemaal in staat zijn zelf te bepalen wat ze willen. Zij kwamen met aansprekende verhalen over hun ervaringen waaruit voor de bezoekers bleek wat het nou eigenlijk betekent als je echt zelf de regie wilt nemen, en dat er nog altijd zorgverleners en systemen zijn die daar niet mee om kunnen gaan. Maar gelukkig gaat het al steeds beter. Frans Boereboom, nefroloog bij de locatie Diakonessenhuis van Dianet, was een van de artsen die in deze verhalen met naam genoemd werd als een positief voorbeeld.

Zijn afsluitende woorden op het podium lieten duidelijk blijken dat zelfmanagement een samenspel is tussen actieve patiënten en zorgverleners die er lol in hebben dat patiënten gemotiveerd zijn om ook zelf aan hun gezondheid te werken. 'Als iemand een goede vraag heeft, trek ik daar graag 10 minuten extra voor uit tijdens een spreekuur. Had ik maar meer van zulke patiënten,' reageerde hij achteraf op de positieve woorden die aan hem gewijd werden.

Zeer tevreden, zowel over de opkomst als de respons. Dat is Tom Oostrom, directeur van de Nierstichting Nederland, over de netwerkbijeenkomst die de organisatie gisteren hield.

Vrijdag 14 juni stond voor de Nierstichting in het teken van aandacht voor de draagbare kunstnier. Na een ochtend en een middag vol media-aandacht volgde nog een avond voor geïnteresseerde relaties, die zich onder het volgen van een polowedstrijd bij een drankje en een vers gebarbecued hapje konden laten bijpraten over het project waar de Nierstichting al enkele jaren de trekker van is. Voor enkele van de aanwezigen ging er duidelijk een wereld open.

Maar waarom juist nu? 'Daar zijn verschillende redenen voor,' vertelt Tom Oostrom. 'Wij hebben ons er steeds over verbaasd dat geen van de marktpartijen de ontwikkeling van een draagbare kunstnier heeft opgepakt.' Op dit moment is het commercieel geen interessant project, omdat er veel geld in gaat, maar er nog geen opbrengsten uit komen. 'We hebben jarenlang weinig publiciteit gegeven aan dit project, hoe ver we ermee waren en aan dat wij als fonds de initiatiefnemer en grote investeerder zijn. We vinden het daar nu tijd voor.'

Lees meer »