Rapamycine (sirolimus, Rapamune) is een bewezen afstotingsremmer in geval van (nier)transplantaties. Ook lopen inmiddels klinische tests op de toepasbaarheid bij behandeling tegen onder meer nierkanker. Het begint er zelfs op te lijken dat dit medicijn veroudering tegengaat. De keerzijde is dat de kans op diabetes toeneemt.

Rapamycine remt de afweer door te binden aan het mTOR Complex1 (mammalian target of rapamycin). Door deze mTOR-remming vermindert de reactie op het cytokine Interleukine-2. Daardoor worden geen B- en T-cellen geactiveerd, hetgeen de afweer onderdrukt. Helaas krijgt vijftien procent van de gebruikers te maken met insulineresistentie en glucose-intolerantie. Tot voor kort was de reden hiervoor onduidelijk.

Onderzoekers hebben nu ontdekt dat ook muizen die rapamycine kregen toegediend, problemen kregen met het reguleren van hun bloedsuikergehalte. Dit heeft te maken met een verhoogde werking van het eiwit Yin-Yang 1. Daardoor laat het spierweefsel geen suiker toe, waardoor diabetesachtige verschijnselen optreden. Muizen waarbij de werking van dit Yy1 eiwit vooraf genetisch was uitgeschakeld, hadden daar geen last van.

Volgens de onderzoekers zouden artsen op basis van deze resulaten moeten overwegen om hun transplantatiepatiënten samen met rapamycine ook medicijnen tegen diabetes voor te schrijven.

Het lijkt paradoxaal dat sommige experimenten er juist op wijzen dat rapamycine de levensduur van gist, vliegen en zelfs zoogdieren zou verlengen. De onderzoekers zetten hun research dan ook voort, in de hoop aan te tonen dat andere factoren (mede) bepalend zijn voor het al dan niet optreden van diabetes, zoals bijvoorbeeld het eetpatroon van de rapamycinegebruiker.

Lees meer over dit onderwerp:
'Maak medicijnkeuze afhankelijk van toestand nier bij transplantatie'
Medicijn tegen goedaardige niertumoren onderzocht
Snel beginnen met sirolimus beter voor getransplanteerde nier