Een verstandelijke beperking hoeft geen belemmering te zijn om een nierpatiënt te transplanteren, stellen Braziliaanse artsen. De overlevingskansen zijn op termijn wat slechter dan van getransplanteerden met een normaal IQ, maar ze verliezen hun nier niet vaker.

Hoewel een verstandelijke beperking geen absolute contra-indicatie is om een niertransplantatie te ondergaan, zijn artsen hier toch erg terughoudend mee. Van een verstandelijke beperking is sprake bij een IQ van maximaal 70, en moeite met het zelfstandig uitvoeren van handelingen die bij het dagelijks leven horen. Veel zorgverleners zijn bang dat deze mensen zich niet goed aan hun medicijnschema houden en onvoldoende in staat zijn om adequaat op signalen van hun lichaam te reageren, en daardoor hun getransplanteerde nier snel zullen verliezen.

Maar als de omstandigheden verder goed zijn, worden ook nierpatiënten met een verstandelijke beperking wel getransplanteerd. Braziliaanse artsen onderzochten hoe het deze patiënten vervolgens vergaat. Ze vonden 16 patiënten met een verstandelijke handicap die een niertransplantatie hadden ondergaan en vormden daarbij een controlegroep van 83 getransplanteerden met een normaal IQ.

Vijf jaar na transplantatie was de overleving van de getransplanteerde nieren in beide groepen gelijk: iets meer dan vier op de vijf nieren functioneerden nog. Wel waren relatief meer patiënten met een verstandelijke beperking overleden dan uit de controlegroep. Ook liepen ze vaker infecties op, maar de onderzoekers konden daar geen duidelijke risicofactoren voor aanwijzen.

De overlevingskansen van getransplanteerde nierpatiënten die verstandelijk beperkt zijn, liggen op de lange termijn lager dan normaal. Maar de transplantaatoverlevingscijfers bieden volgens de onderzoekers voldoende ondersteuning vóór transplanteren bij deze groep nierpatiënten.

De Duitse Stiftung Organtransplantation (DSO) wil de hele transplantatiepraktijk op de schop, zodat er geen manipulatie met wachtlijsten meer kan plaatsvinden. Recent kwam het in Duitsland tot een groot schandaal, dat er onder andere toe geleid heeft dat mensen geen toestemming voor donatie meer geven.

De DSO wil dat de financiering van een transplantatie 'aan de individuele patiënt en aan het resultaat van de operatie' gekoppeld wordt, zegt voorzitter Rainer Hess. Op dit moment verdient een centrum veel, als er veel getransplanteerd wordt en is daarom de druk om (voortijdig) te transplanteren hoog. Hess wil ook dat transplantatie niet apart vergoed wordt, maar onderdeel is van de algemene vergoeding die een ziekenhuis voor de geleverde zorg krijgt.

Daarnaast wil hij ook nog, dat de concurrentie tussen de verschillende ziekenhuizen om aan geschikte organen te komen, daalt. Om dat te bereiken moet het aantal van 50 transplantatiecentra naar beneden, vindt de DSO. Alsof dat nog niet genoeg is, zou de Bundesärztekammer ook nog de richtlijnen voor toewijzing van beschikbare organen moeten herzien. Hoe lang een ontvanger naar verwachting met het orgaan kan leven, moet sterker mee gaan wegen, vindt de DSO.

Lees meer »