Om het aantal donororganen te verhogen, wil de Zwitserse organisatie Swisstransplant in de toekomst ook donatie na een hartstilstand toestaan. Een aantal politici vindt dat niet ver genoeg gaan: zij willen dat de nabestaanden geen rol meer spelen.

Vorig jaar voerde Zwitserland een nieuwe orgaandonatiewet in. De verwachtingen waren hooggespannen, maar het orgaantekort is nog steeds niet opgelost. Sterker nog: de situatie verslechtert alleen maar, volgens directeur van Swisstransplant Franz Immer. Het aantal donoren is wel iets toegenomen, maar het aantal patiënten groeit harder. Bestuursvoorzitter Trix Heberlein van de stichting wil nu de donatiecriteria veranderen en zo de wachtlijst verkorten.

Op dit moment is postmortale donatie in Zwitserland alleen mogelijk na hersendood. Heberlein wil dat ook donatie na een hartstilstand toegestaan wordt. Dat zou tot wel vijftig extra transplantaties, vooral nieren, per jaar kunnen opleveren. De Zwitserse Academie voor medische Wetenschappen ziet beren op de weg: als een patiënt hersendood is, geeft de hartlongmachine, die de bloedsomloop in stand houdt, voldoende tijd om met de nabestaanden over donatie te overleggen. Bij een patiënt met een hartstilstand is die tijd er niet. De familie heeft dan dus geen tijd om na te denken en moet onvoorbereid ja of nee zeggen. De verwachting is, dat er dan meestal geen toestemming gegeven wordt. Nu al loopt het weigeringspercentage in de steden op tot 90 procent.

Daarom willen twintig politici van verschillende partijen de wet omkeren: mensen die niets hebben laten vastleggen, zouden per definitie donor moeten zijn. Nu zijn ze dat niet, tenzij de nabestaanden toestemmen. Die zouden volgens de politici niets meer te vertellen moeten hebben. Kamerlid Viola Amherd, die hierover een motie heeft ingediend, ziet er geen bezwaar in dat de nabestaanden op deze manier buitenspel gezet worden: 'Volgens mij is dit verdedigbaar, als je bedenkt hoeveel mensen er op deze manier geholpen kunnen worden.'

Maar de regering is tegen de systeemwisseling. En zelfs Swisstransplantvoorzitter Heberlein heeft zo haar bedenkingen over de haalbaarheid, maar hoopt wel dat er een debat op gang komt. Tot er nieuwe regelingen ingevoerd worden moet Swisstransplant op andere manieren proberen het aantal donoren te verhogen, zoals door het inzetten van topmodellen

De Duitse Stiftung Organtransplantation (DSO) wil de hele transplantatiepraktijk op de schop, zodat er geen manipulatie met wachtlijsten meer kan plaatsvinden. Recent kwam het in Duitsland tot een groot schandaal, dat er onder andere toe geleid heeft dat mensen geen toestemming voor donatie meer geven.

De DSO wil dat de financiering van een transplantatie 'aan de individuele patiënt en aan het resultaat van de operatie' gekoppeld wordt, zegt voorzitter Rainer Hess. Op dit moment verdient een centrum veel, als er veel getransplanteerd wordt en is daarom de druk om (voortijdig) te transplanteren hoog. Hess wil ook dat transplantatie niet apart vergoed wordt, maar onderdeel is van de algemene vergoeding die een ziekenhuis voor de geleverde zorg krijgt.

Daarnaast wil hij ook nog, dat de concurrentie tussen de verschillende ziekenhuizen om aan geschikte organen te komen, daalt. Om dat te bereiken moet het aantal van 50 transplantatiecentra naar beneden, vindt de DSO. Alsof dat nog niet genoeg is, zou de Bundesärztekammer ook nog de richtlijnen voor toewijzing van beschikbare organen moeten herzien. Hoe lang een ontvanger naar verwachting met het orgaan kan leven, moet sterker mee gaan wegen, vindt de DSO.

Lees meer »