In het Erasmus MC is vorige week een cursus van start gegaan in een nieuwe operatietechniek. De methode wordt gebruikt bij het uitnemen van een nier bij een levende donor. Nergens anders ter wereld worden chirurgen in deze techniek getraind. De tweede primeur van het Erasmus is, dat de deelnemers aan de cursus kunnen oefenen op speciaal geprepareerde overledenen die hun lichaam hebben afgestaan ten behoeve van de wetenschap. Dit is vergelijkbaar met het opereren op levende mensen.

De donor heeft het meeste baat bij een laparoscopische uitname van de nier, is uit onderzoeken binnen het Erasmus MC gebleken. Vergeleken met de minimaal invasieve open techniek, is hierbij sprake van een betere kwaliteit van leven, minder pijn, een kortere opnameduur en een eerdere werkhervatting. Maar deze methode is voor het ziekenhuis duurder, kost veel tijd en vergt veel ervaring van de chirurg. Bovendien is uit andere studies naar voren gekomen dat de kans op levensbedreigende complicaties zoals darmletsels en bloedingen mogelijk is toegenomen.

Een tussenweg is de 'Hand Assisted Retroperitoneoscopic Nephrectomy', afgekort tot HARP. Bij deze 'hand-geassisteerde retroperitoneoscopische benadering' brengt de chirurg zijn hand in de buik en creëert een ruimte, die vervolgens wordt opgeblazen met gas. Omdat het peritoneum (vel van de buik) intact blijft, en de operateur door het gebruik van de hand zijn 'gevoel' met de organen in de buik behoudt, is de kans op beschadiging van de organen klein. Bovendien is deze methode in vergelijking met andere technieken snel en gemakkelijk te volbrengen.

Er loopt op dit moment in het Erasmus MC een gerandomiseerd onderzoek waarin wordt onderzocht welke techniek de voorkeur verdient (gelet op patiëntveiligheid en doelmatigheid). Onderzoekscoördinatoren zijn drs. L.F.C. Dols en prof. dr. J.N.M. IJzermans.

In het SkillsLab van het Erasmus MC is 11 november een nieuwe internationale cursus van start gegaan waar transplantatiechirurgen en urologen deze techniek kunnen leren. Deze cursus is de eerste ter wereld hiervoor. De deelnemers kunnen oefenen op overledenen die hun lichaam hebben geschonken aan de wetenschap. Zij zijn met een nieuwe techniek gebalsemd, zodat organen en weefsels soepel blijven. Hierdoor lijkt het levensecht. Deze cursus heeft als zodanig ook hiermee een primeur.

De cursus wordt gesteund door de European Society of Organ Transplantation, de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde, en de Stichting Werkgroep Endourologie Nederland. De cursus wordt met ingang van november 2009 tweemaal per jaar gegeven.