Bij beginnende nierschade kunnen de nefronen die nog wel goed zijn harder gaan werken, zodat de totale filtratiecapaciteit van de nier in eerste instantie gelijk blijft. De beginnende schade wordt zo gemaskeerd. Vooral bij patiënten met diabetes type 2 treedt deze hyperfiltratie nogal eens op. Wanneer dit blijft bestaan, gaat hun nierfunctie uiteindelijk harder achteruit.

Italiaanse wetenschappers hebben een studie gedaan met als doel te beschrijven hoe vaak hyperfiltratie (met een filtratiesnelheid van meer dan 120 ml/minuut) voorkomt onder diabetespatiënten met weinig tot geen eiwitverlies in de urine. Ook hebben ze onderzocht welke factoren bepalen of deze patiënten hyperfiltratie, een achteruitgang van de filtratiesnelheid en het begin of een verergering van nefropathie meemaken. Hun onderzoekspopulatie bestond uit 600 patiënten met diabetes type 2 en hoge bloeddruk. Deze mensen deden mee aan een onderzoek naar bloeddrukverlagende medicijnen, waarbij de streefwaarde voor de bloeddruk op 120/80 mmHg lag.

Bij het begin van het onderzoek was er bij 15 procent van de patiënten sprake van hyperfiltratie. In de vier jaar die het onderzoek duurde nam de filtratiesnelheid met gemiddeld enkele ml/min per jaar af. Maar dat blijkt via verschillende patronen te verlopen, waaraan verschillende vervolgscenario's vastzitten. Patiënten met hyperfiltratie bij wie de filtratiesnelheid in de eerste zes maanden snel afnam, hadden daarna juist een trage achteruitgang van de nierfunctie. Maar er waren ook patiënten bij wie de hyperfiltratie bleef bestaan, en zij kregen veel vaker eiwit in de urine dan de anderen. Verder vertoonde een verbetering van de hyperfiltratie een duidelijk verband met een betere controle van de bloeddruk en de glucosehuishouding.

Ondanks de behandeling van bloeddruk en glucosehuishouding hebben patiënten met diabetes type 2 een relatief snelle achteruitgang van de filtratiesnelheid van de nieren. Hyperfiltratie, wat optreedt bij een subgroep van deze patiënten, lijkt bij te dragen aan achteruitgang van de nierfunctie, wanneer het blijft bestaan. Of het zinvol is hyperfiltratie actief te verbeteren om te proberen de nieren te beschermen, is het onderzoeken waard, sluiten de wetenschappers dit onderzoek af.

Lees meer over dit onderwerp:
Gewichtsvermindering door operatie verbetert nierwerking
Overlijdensrisico diabetespatiënten hoogst bij bijkomende nierproblemen