In het kader van een groot Europees project ter verbetering van buikvliesdialyse zetten wetenschappers van de universiteitskliniek Heidelberg een weefselbank op. Hierin komen monsters van het buikvlies van kinderen die op deze manier dialyseren.

Het project, onder leiding van kindernefroloog prof. dr. Claus Peter Schmitt, maakt onderdeel uit van EuTRiPD, bedoeld voor onderzoek naar en training van zorgverleners in buikdialyse. Hieraan nemen acht Europese landen deel. Buikvliesdialyse geniet bij kinderen die moeten gaan dialyseren in principe de voorkeur. Maar op termijn treden er door de dialyse verandergingen op in het buikvlies. Soms zo ernstig dat de patiënt moet overstappen op hemodialyse.

Schmitt en zijn collega's zetten een weefselbank op met daarin monsters van het buikvlies van kinderen die dialyseren op. 'Bij kinderen kunnen we de veranderingen in het buikvlies tijdens de dialyse exacter onderzoeken dan bij volwassenen, omdat zij geen eerdere ziektes hebben, die ook het buikvlies beïnvloed kunnen hebben,' verklaart hij de keuze om zich in dit onderzoek specifiek op kinderen te richten. De monsters zullen worden afgenomen op het moment dat de katheter geplaatst wordt, en later nog eens wanneer het kind getransplanteerd wordt. In Duitsland is dat, bij kinderen, na gemiddeld anderhalf jaar.

De Heidelbergse wetenschappers zullen aan de hand van de monsters bepalen hoe het buikvlies gedurende een langere periode van dialyse verandert, en wat de invloed van de gebruikte vloeistoffen hierop is. 'Ons doel is, dialyseoplossingen te ontwikkelen, die het buikvlies behouden en beschermen. Aan de ene kant om deze vorm van dialyse langer mogelijk te maken, en aan de andere kant om latere schade aan vooral de botten en hart en vaten te voorkomen.' Daarna moeten, binnen EuTRiPD, artsen opgeleid worden die de bevindingen ook bij volwassenen toepassen.

Ook in EURenOmics, een ander Europees project rond nierziekten, is een belangrijke rol weggelegd voor de afdeling kindernefrologie uit Heidelberg.

Kleine wijzingen in de natriumconcentratie in het bloedplasma ('plasmanatrium') lijken onmiddellijke gevolgen te hebben voor de bloeddruk. Deze kennis kan van belang zijn voor hemodialysepatiënten. De hoeveelheid in het dialysaat beïnvloedt de hoogte van het plasmanatrium, en dus, wellicht, de hoogte van de bloeddruk. Bij hemodialyse ligt hoge bloeddruk op de loer, en dus is het nuttig te weten of de bloeddruk vrijwel direct geregeld kan worden via de hoeveel natrium in het dialysaat. Een klein Engels onderzoek lijkt nu in die richting te wijzen.

Maar dat niet alleen: na elke maaltijd die zout bevat, stijgt het plasmanatrium. Behalve dat er eerder al aanwijzingen waren dat dat direct effect heeft op de bloeddruk, wordt er ook gedacht dat het invloed heeft op de endotheelfunctie in de bloedvaten.

De Engelse artsen deden hun onderzoek onder tien hemodialysepatiënten. Een aantal van hen kreeg een dialysaat met een (relatief) lage concentratie natrium, en de anderen kregen een dialysaat met een hogere concentratie natrium. In het algemeen veroorzaken te lage concentraties natrium kramp, terwijl hogere concentraties dus leiden tot hoge bloeddruk. Gedurende de eerste twee uur van de dialysesessie werden elk half uur de bloeddruk en bloedwaarden gemeten. Daaruit bleek dat de patiënten die het dialysaat met lage concentratie hadden gekregen een lagere bloeddruk hadden dan de andere groep.

Lees meer »