Patiënten die kunstmatige beademd worden, hebben een tweemaal grotere kans op het ontwikkelen van acute nierschade. Kinderarts Jan Willem Kuiper van het VUmc zocht naar de oorzaak, zodat er in de toekomst wellicht medicijnen kunnen worden ontwikkeld die deze vorm van acute nierschade kunnen voorkomen.

Kunstmatige beademing is vaak levensreddend en noodzakelijk, maar heeft ook bijwerkingen. Patiënten die aan de beademing overlijden, overlijden meestal aan meervoudig orgaanfalen, waaronder nierfalen. Tijdens de beademing hebben patiënten een tweemaal grotere kans op het ontwikkelen van acute nierschade.

In zijn proefschrift beschrijft Kuiper verschillende mechanismen die ervoor verantwoordelijk zijn dat kunstmatige beademing tot nierschade leidt. Dit kan door effecten van beademing op de bloeddruk en de nierdoorbloeding. Ook is het mogelijk dat tijdens de beademing stoffen vrijkomen in de longen die in de bloedsomloop terecht komen en de nieren beschadigen. Uit literatuurstudie blijkt dat er veel potentiële effecten op de nier zijn van zogenaamde ‘mediatoren’ die vrijkomen tijdens beademing. Een mediator is een lichaamseigen stof die bij een afweerreactie van het lichaam vrijkomt. Er is echter nauwelijks onderzoek dat causale verbanden aantoont tussen beademing, mediatoren en acute nierschade.

Kuiper toont in diermodellen aan dat beademing leidt tot een verminderde nierdoorbloeding met een verhoging van stoffen die werken op de bloedvaten in de nier. Hij vond geen aanwijzingen voor ontsteking. Kunstmatige beademing bij bloedvergiftiging veroorzaakte geprogrammeerde celdood van niercellen en hield verband met een verslechterde nierfunctie. 

Als het enzym PARP-1 werd geremd tijdens beademing bij longontsteking bleek er sprake van verminderde celdood in de nieren en behoud van nierfunctie. Dit enzym speelt een rol bij geprogrammeerde celdood en ontsteking. Er werd ook behoud van bloedvat-reactiviteit in de nier gevonden. Deze studies laten zien dat er mogelijkheden zijn om medicijnen te ontwikkelen die dit enzym remmen en zo nierschade voorkomen tijdens kunstmatige beademing.

Lees meer over dit onderwerp:
Promotie: Voorkomen acute nierschade door kunstmatige beademing