Verwachte verlenging van zijn levensduur en verbetering van zijn kwaliteit van leven geven een dialyserende nierpatiënt recht op toegang tot transplantatie. Bij de uiteindelijke toedeling van schaarse organen spelen met name wachttijd, medische urgentie, leeftijd en ‘matching’ een overwegende rol. Dit komt naar voren uit een onderzoek onder Australische nierpatiënten, deels dialyserend en deels getransplanteerd.

In Australië vindt toedeling van organen plaats door de daartoe aangewezen instantie (National Organ Matching System), op basis van protocollen en regels. In hoeverre daarin rekening is gehouden met de voorkeur van nierpatiënten zelf is onduidelijk. Enkele eerdere studies laten zien dat patiënten met name wachttijd een zwaarwegende factor vinden. Maar dat dit in mindere mate geldt voor leeftijd en het bereiken van een al te nauwkeurige HLA-matching.

Het huidige onderzoek identificeert een flink aantal criteria die zich concentreren rond de volgende thema’s: verbeteren van de kwaliteit van leven, medische prioriteit, de kwaliteiten en levensomstandigheden van de ontvanger en de mate waarin die een nieuw orgaan ‘verdient’ op grond van onder meer wachttijd, therapietrouw en een gezonde leefwijze. Maar zelden komen utilitaire overwegingen aan de orde, zoals toewijzing op basis van het maximale aantal nuttige levensjaren dat transplantatie mogelijk maakt.

In afwijking van eerdere onderzoeken, komt de mate van matching tussen donor en ontvanger in dit onderzoek als het belangrijkste criterium uit de bus. Maar mogelijk waren de ondervraagden er onvoldoende mee bekend dat de betekenis van HLA-matching afneemt, naarmate betere afstotingsremmers beschikbaar komen. Andere veelgenoemde factoren zijn wachttijd, medische urgentie, en leeftijd van de ontvanger. Anders dan in eerdere onderzoeken menen de meeste ondervraagden dat kinderen voorrang moeten krijgen, omdat dialyse onder meer hun groei remt. Andere jongere nierpatiënten verdienen wel een zekere prioriteit, maar niet zodanig dat oudere dialyserenden hun kans op transplantatie definitief wordt ontnomen.

De onderzoekers concluderen dat organisaties belast met toedeling van organen zich voortaan actiever moeten openstellen voor inbreng van de kant van de patiënt. En dat die organisaties met kracht moeten ijveren voor rechtvaardigheid en billijkheid als uitgangspunten bij de uiteindelijke toewijzing van organen.

Lees meer over dit onderwerp:
Nieuw allocatiesysteem VS pakt mogelijk negatief uit voor diabetici
Donor met nierziekte krijgt voorrang op wachtlijst
'Toewijzing organen moet rekening houden met levensverwachting'