De Indiase wetgeving biedt inmiddels ruimte voor het instellen van een nationaal donorregister. De volgende stap is het opzetten van een systeem voor toewijzing van beschikbare postmortale organen op basis van algemeen geldende urgentiecriteria. Anders dan tot nu toe gebruikelijk, moeten die systemen het hele land afdekken.

Maar het gat tussen vraag en aanbod van organen is zo groot, dat er wel enige tijd overheen zal gaan voordat deze maatregelen effect sorteren. Het begrip hersendood is in India sinds 1994 wettelijk erkend. Een panel van vier artsen moet twee maal vaststellen dat de potentiële donor geen hersenstamactiviteit meer vertoont.

Ondanks deze grondige procedure wordt in de huidige praktijk de hersendood maar zelden vastgesteld. Verwanten hebben er nog steeds moeite mee om te accepteren dat hersendood onomkeerbaar is. Slechts zes procent van de verwanten stemt in met orgaandonatie. Bovendien zijn Indiase artsen doorgaans  terughoudend om te participeren in de benodigde panels. Het resultaat is een schrijnend tekort aan postmortale organen.

In beginsel bestaat in India een groot potentieel aan postmortale orgaandonoren, vooral uit (auto)ongevallen. Het is nu zaak om dit potentieel verder uit te nutten. Onder meer door verbetering van de infrastructuur, zoals verbetering van transplantatiecentra, training personeel en aanstellen van donatiefunctionarissen. Maar ook publiciteitscampagnes om het publiek meer vertrouwd te maken met begrip orgaandonatie. En om eventuele religieuze barrières weg te nemen.

Voor nieren bestaat in de praktijk altijd nog de mogelijkheid tot levende donatie, zo nodig tegen betaling. Volgens de wet van 1994 is betaling voor donororganen verboden. Donatie door een levende donor aan iemand anders dan een echtgenoot of bloedverwant, moet aan een speciale Commissie worden voorgelegd. In zo’n geval is vereist dat een ‘warme band’ bestaat tussen donor en ontvanger.

Van deze laatste mogelijkheid wordt in ruime mate misbruik gemaakt, in gevallen waar in feite sprake is van donatie tegen betaling. Al komt dat tegenwoordig minder vaak voor dan in het verleden. De Indiase overheid beoogt de benodigde procedures aanzienlijk strenger en effectiever te maken.  

Griekenland heeft een nieuwe orgaandonatiewet. De wet regelt de uitname van organen van overleden donoren. De Grieks-orthodoxe Kerk heeft een flinke vinger in de pap gehad, waardoor nu zwart op wit staat dat er geen organen worden uitgenomen van iemand die bij leven heeft laten vastleggen dat hij geen donor wil zijn, of van overledenen van wie de familie geen toestemming geeft.

De angst dat organen zomaar verwijderd worden leeft breed. Het Griekse Nationale Transplantatie-instituut heeft op zijn website dan ook een geruststellende tekst geplaatst, waarin bezworen wordt dat iemand die een 'negatieve verklaring' heeft getekend, nooit donor zal zijn. Ook niet als de nabestaanden het wel zien zitten. Overledenen die bij leven geen bezwaar tegen donorschap hebben aangetekend, zijn pas daadwerkelijk donor wanneer de familie toestemming geeft. Deze toestemming moet schriftelijk gebeuren.