Momenteel wachten er 3.200 Nederlanders op een nieuw orgaan, waaronder 2.600 nierpatiënten. Dat is veel meer dan de periodiek door de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) gepubliceerde cijfers suggereren. De NTS vermeldt namelijk alleen het aantal transplantabele wachtenden. Patiënten die wel op de wachtlijst staan, maar tijdelijk niet transplantabel zijn, bijvoorbeeld door een mindere conditie, worden niet meegeteld. Andere landen publiceren vaak wel de hele wachtlijst.

De meest recent gepubliceerde officiële Nederlandse wachtlijst telt 1.400 patiënten, waarvan er 950 wachten op een nier. Het totale aantal wachtenden blijkt ruim tweemaal zo hoog, bij nieren zelfs bijna driemaal. Dat blijkt uit, tot nu toe ongepubliceerde, cijfers van Eurotransplant. Ook minister Schippers hanteert, zoals bij haar recente beantwoording van Kamervragen, deze lagere officiële cijfers.

Grote landen als de Verenigde Staten, Groot Brittannië en de Scandinavische landen kiezen er voor om het totale wachtlijstcijfer te publiceren, dus inclusief tijdelijk niet-transplantabelen. Eurotransplant publiceert wel overkoepelende grafieken met daarin de totale wachtlijstgegevens voor alle deelnemende landen gezamenlijk, inclusief de niet-transplantabele patiënten. Desgevraagd heeft Eurotransplant nu ook inzicht verschaft in de recente Nederlandse cijfers.

In Nederland weinig mensen transplantabel
Wat vooral opvalt is dat in andere landen de wachtlijst voor minstens twee derde uit transplantabele patiënten bestaat. Dat geldt ook voor Eurotransplant als geheel. Maar in Nederland zijn dat er relatief veel minder, vooral voor wat betreft nieren.

Opmerkelijk is bovendien dat bijvoorbeeld de Verenigde Staten in allerlei publicaties schermt met het hogere totale wachtlijstcijfer. Teneinde de ernst en omvang van het tekort aan organen te illustreren. In Europa is men daar veel minder toe geneigd.

In Nederland worden wachtlijstcijfers ook vaak gehanteerd om behaalde resultaten op het gebied van orgaandonatie te meten. Effectiever zou zijn om daarbij steeds het totale plaatje te tonen. Temeer omdat
redelijkerwijs valt aan te nemen dat bijvoorbeeld de totale nierwachtlijst de afgelopen jaren langer is geworden in plaats van korter.        

De Duitse Stiftung Organtransplantation (DSO) wil de hele transplantatiepraktijk op de schop, zodat er geen manipulatie met wachtlijsten meer kan plaatsvinden. Recent kwam het in Duitsland tot een groot schandaal, dat er onder andere toe geleid heeft dat mensen geen toestemming voor donatie meer geven.

De DSO wil dat de financiering van een transplantatie 'aan de individuele patiënt en aan het resultaat van de operatie' gekoppeld wordt, zegt voorzitter Rainer Hess. Op dit moment verdient een centrum veel, als er veel getransplanteerd wordt en is daarom de druk om (voortijdig) te transplanteren hoog. Hess wil ook dat transplantatie niet apart vergoed wordt, maar onderdeel is van de algemene vergoeding die een ziekenhuis voor de geleverde zorg krijgt.

Daarnaast wil hij ook nog, dat de concurrentie tussen de verschillende ziekenhuizen om aan geschikte organen te komen, daalt. Om dat te bereiken moet het aantal van 50 transplantatiecentra naar beneden, vindt de DSO. Alsof dat nog niet genoeg is, zou de Bundesärztekammer ook nog de richtlijnen voor toewijzing van beschikbare organen moeten herzien. Hoe lang een ontvanger naar verwachting met het orgaan kan leven, moet sterker mee gaan wegen, vindt de DSO.

Lees meer »