Redactioneel commentaar

Heldere, meetbare en evalueerbare doelstellingen op het gebied van orgaandonatie bleven tot nu toe achterwege. De 2MH club meent dat daarin snel verandering moet komen. De voorbije initiatieven en investeringen hebben volgens de club bitter weinig opgeleverd in termen van beschikbare postmortale organen. Het is hoog tijd om nu spijkers met koppen te slaan.

Menno Loos, voorzitter van de 2MH club (voorheen Stichting 2 Miljoen handtekeningen) wil daarom de (politieke) discussie nieuw leven inblazen met de zogenaamde 1-1-6 doelstelling.

• Niet meer dan 1.000 patiënten maximaal 2 jaar op de wachtlijst;
• Jaarlijks aantal postmortale transplantaties omhoog naar 1.000;
• 60% van de Nederlanders geregistreerd in het donorregister.

Deze doelstellingen vragen om discussie. Alleen al op het punt van hun onderlinge samenhang. Zo kunnen de twee eerste doelstellingen alleen gelijktijdig worden gerealiseerd door grenzen te stellen aan de instroom van patiënten op de wachtlijst. Iets wat die patiënten nu juist benadeelt. De basisdoelstelling moet zijn om een maximaal aantal patiënten toegang te verschaffen tot de voor hen optimale therapie.

Bovendien is het af te raden om grenzen te stellen aan de absolute hoogte van de wachtlijst. Het is geen kunst om een wachtlijst terug te dringen door strengere toegangseisen te stellen. Maar dat is een schijnoplossing en geenszins in het belang van die patiënt.

Het stellen van grenzen aan de wachttijd heeft wel zin, en dient ook het patiëntenbelang. Maar om de regering te kunnen afrekenen op het al dan niet halen van die doelstelling, is een eenduidige definitie van wachttijd vereist. Nu zijn daar helaas meerdere van in omloop.

De derde doelstelling is ook in het belang van de patiënt. Groei van het aantal registraties in het donorregister zal inderdaad het aantal geoogste organen verhogen. Een registratiepercentage van 60 betekent bijna 800 postmortale transplantaties, vergeleken met 670 in 2011. Aannemende dat de nu geldende toestemmingspercentages ongewijzigd blijven.

Op zich is zo'n groei van het registratiepercentage overigens niet voldoende om doelstelling twee (1.000 postmortale transplantaties) te realiseren. Daarvoor is meer nodig. Bijvoorbeeld een stijging van de toestemmingspercentages met minstens een kwart. Of natuurlijk meer levende donoren. Dit laatste aspect lijkt in de 1-1-6 doelstelling geheel buiten beschouwing te zijn gebleven.

Deze kritische kanttekeningen willen overigens niet zeggen dat er geen behoefte bestaat aan meetbare doelstellingen. Integendeel. Maar zulke doelstellingen moeten zodanig eenduidig zijn geformuleerd dat de regering daar inderdaad op kan worden afgerekend. Schijnoplossingen, waarmee uiteindelijk het belang van de patiënt niet is gediend, zijn uit den boze.

Wie als nierpatiënt zijn boodschappen in de supermarkt doet en net als anderen simpelweg die producten koopt die op grijphoogte liggen, is goedkoper uit maar krijgt ook zoveel fosfaat binnen dat een voorgeschreven fosfaatbeperking niet haalbaar is. Dat blijkt uit onderzoek in Amerikaanse supermarkten.

Mensen met een slechte nierfunctie, vooral dialysepatiënten, moeten oppassen met fosfaat. De fosfaatspiegel in hun bloed wordt snel te hoog. Daar bestaan fosfaatbinders tegen, maar het dieet van nierpatiënten bestaat ook uit een fosfaatbeperking. Vooral toegevoegd fosfaat, bijvoorbeeld als conserveermiddel, is gevaarlijk, in de zin dat de fosfaatspiegel hier flink van kan stijgen.

Het is bekend dat veel bewerkte voedingsmiddelen fosfaat bevatten. En het is menselijk om die producten te kopen die voor het grijpen liggen: de meeste mensen nemen niet te moeite voor hun dagelijkse boodschappen etiketten te lezen en op zoek te gaan naar het gezondste alternatief. Onderzoekers uit Cleveland, in Ohio, hebben onderzocht hoe het zit met de hoeveelheid fosfaat in de meest verkochte supermarktproducten: of daar meer of minder toegevoegd fosfaat in zit dan in vergelijkbare, maar minder goed lopende producten.

Lees meer »