Worden oudere nierpatiënten het kind van de rekening?
Het gat tussen vraag en aanbod van geschikte donornieren wordt steeds groter. Vooral voor oudere nierpatiënten verslechteren de vooruitzichten op een optimale behandeling.
Het begin van de ‘baby-boom’ generatie passeert inmiddels de 65-jaar grens. Onder meer daardoor verandert de bevolkingsopbouw. Het percentage 65-plussers neemt naar verwachting toe van 16 nu tot 20 in 2020. Om vervolgens door te groeien naar ruim 25 procent in 2040.
In 2040 is een kwart van de bevolking ouder dan 65 jaar
Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de gezondheidszorg. Wachtkamers en ziekenhuisbedden zullen in toenemende mate gevuld zijn met oudere patiënten. De NRC signaleerde onlangs dat ouderdomsgeneeskunde onderbelicht blijft op de gezondheidsopleidingen. De animo van studenten om zich in die richting te specialiseren houdt vooralsnog niet over.
Specifiek voor nierpatiënten is ook sprake van ingrijpende gevolgen. Oudere nierpatiënten maken inmiddels bijna 40% uit van het totaal, een derde meer dan tien jaar geleden. Doorgroei naar 50% in 2020 is verre van denkbeeldig.
Onderzoek in diverse landen (onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen) heeft inmiddels aangetoond dat transplantatie, ook voor oudere nierpatiënten, in beginsel de beste therapie is. Daardoor verdubbelt grofweg hun verwachte resterende levensduur. Gecombineerd met een betere kwaliteit van leven.
Vier van de tien nierpatiënten is een 65+er, een derde meer dan tien jaar geleden
Knelpunt is het aantal beschikbare organen. Het postmortale donorpotentieel vertoont een dalende trend door preventie en ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Het aantal jongeren zal bovendien (ook absoluut gezien) dalen. Waardoor het donorpotentieel in de leeftijdsklasse jonger dan 65 nog sterker zal verminderen.
Wel worden inmiddels in toenemende mate organen van oudere donoren geïmplanteerd (Old for Old van Eurotransplant, Expanded Criteria Donors in de Verenigde Staten). Het aantal bruikbare organen en de kwaliteit daarvan is dan echter duidelijk minder. Ook worden bijvoorbeeld gelijktijdig twee nieren van dezelfde donor bij één ontvanger geïmplanteerd.
Kortom, een verdergaande groei van het gat tussen vraag en aanbod van geschikte postmortale organen lijkt onvermijdelijk. En toewijzing daarvan aan patiënten op de wachtlijst gaat een steeds klemmender dilemma vormen.
Vier procent van de 65+ dialysepatiënten staat op de wachtlijst, tegen meer dan een kwart van de jongeren
Voor plaatsing op de wachtlijst worden gezondheidseisen gesteld. Bij ouderen is vaker sprake van samenloop van meerdere kwalen (co-morbiditeit). Een lager dan gemiddeld percentage oudere nierpatiënten komt dan ook medisch gezien in aanmerking voor transplantatie. Maar het is geenszins uitgesloten dat bij initiële plaatsing op de wachtlijst al een verdergaande leeftijdsgebonden voorselectie plaatsvindt. In Nederland staat slechts 4% van de 65+ dialysepatiënten op de wachtlijst, tegen grofweg 27% van de dialyserenden jonger dan 65 jaar.
Bij toewijzing van organen aan wachtlijstpatiënten bestaat de tendens om in toenemende mate rekening te houden met ‘leeftijdsmatching’. Dit teneinde de beperkte beschikbare capaciteit optimaal te benutten. Tenslotte zal bij transplantatie van een nier van een 25-jarige donor bij een 65-jarige ontvanger het transplantaat in veel gevallen de patiënt ‘overleven’. In de Verenigde Staten ligt bijvoorbeeld een voorstel tot wijziging van het toewijzings-systeem, waar ook dit aspect aan de orde komt. Vergelijkende voorspellingen duiden erop dat er dan (nog) minder organen voor ouderen beschikbaar zullen komen.
Alles bij elkaar genomen bestaat er reden tot zorg. Het lijkt onwaarschijnlijk dat in de toekomst elk van de oudere nierpatiënten toegang heeft tot de voor hem vanuit medisch oogpunt optimale behandeling. De rekening voor dit probleem kan wellicht alleen worden voldaan door solidariteit. Met name ook tussen ouderen onderling. Bijvoorbeeld door het optimaliseren van de postmortale donorregistratie door ouderen. En door vergroting van de bijdrage van (oudere) levende donoren.
Gepubliceerd: zaterdag 03-03-2012
Bron: NRC maandag 13 februari, Rudi Westendorp, Liever kinderen dan ouderen verzorgen, CBS, NTS, Stichting Renine, diverse artikelen
| Nog geen reacties
 |
|
|
|
Eerste Franse kettingtransplantatie op zijn vroegst dit najaar
Sinds 7 juli 2011 staat de Franse wet cross-overtransplantaties of kettingtransplantaties van nieren toe. Tot nu toe is het er nog niet van gekomen, maar volgens de Quotidien du Médecin gaat het dit jaar misschien gebeuren. Niet in het voorjaar, zoals door velen gehoopt, maar wellicht wel in de herfst van 2013, hoewel zelfs dat niet zeker is. De Fransen verwachten door het complexe systeem een toename van het aantal transplantaties met 50 à 100 per jaar.
In Frankrijk ligt het percentage levende orgaandonaties op dit moment op twaalf. Dat is aanmerkelijk meer dan een paar jaar geleden, maar bijvoorbeeld in Nederland is dat meer dan vijftig procent. Dr. Marie Thuong-Guyot uit St Denis werkt nu aan het vinden van 50 paren, volgens haar noodzakelijk voor een succesvolle ketting. Op dit moment zijn 44 koppels geïdentficeerd waarbinnen op zijn vroegst dit najaar de eerste kettingtransplantatie zal plaatsvinden.
'Mijn werk bestaat uit heel veel taarten, ik moet alleen oppassen dat ik niet te dik word'
Hoeveel tijd hij erin gestoken heeft en welke extra belasting hij hiermee dus overdraagt aan de nieuwe voorzitter, daarvan heeft Marc Seelen geen flauw idee: 'Het is alsof je samen met een groep geestverwanten rond een grote slagroomtaart zit en je mag van ze kiezen waar we zullen beginnen met eten.'
Na drie jaar voorzitterschap van de Nederlandse Nefrologiedagen (NND) maakt Marc Seelen, nefroloog in het UMCG, ruimte voor een opvolger.
Nieuwe voorzitter voor Raad van Toezicht Nierstichting
De Nierstichting heeft professor Paul E. de Jong benoemd tot voorzitter van de Raad van Toezicht. Hij volgt Willem Geerlings op, die de functie de afelopen acht jaar bekleedde. De Jong (65) heeft een lange staat van dienst in de nefrologie. Van 1979 tot 2011 was hij als nefroloog en vanaf 1991 als hoogleraar Nefrologie verbonden aan het UMC Groningen. Bij zijn afscheid in december 2011 werd De Jong benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.
NierNieuws is onafhankelijk van bij de materie betrokken (semi-)commerciële en (semi-)overheidsinstelling.
Niernieuws heeft geen financiële connecties met patiënten- verenigingen of andere soortgelijke organisaties of
stichtingen.
Reageer ook op dit artikel