De muis is geen goed modelsysteem voor de mens bij ziektes waar de aanmaak van nieuwe T-cellen een rol speelt. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van Kiki Tesselaar, José Borghans (Immunologie, UMC Utrecht) en Rob de Boer (Theoretische Biologie, UU). Ze schrijven dat in het tijdschrift Immunity van 24 februari. 

Dankzij de grote overeenkomsten in T-cel-immuniteit tussen muis en mens worden inzichten die verkregen zijn uit de muis op grote schaal geëxtrapoleerd naar de mens. Een jonge muis wordt algemeen gebruikt als modelsysteem voor een kind, een oude muis voor een 60-plusser. Toch is er maar weinig bewijs dat deze vergelijking opgaat. 

Utrechtse experimenteel en wiskundig immunologen laten nu zien hoeveel nieuwe T-cellen mensen en muizen elke dag maken. Gezonde muizen en mensen hebben in deze studie zogeheten ‘zwaar water’ gedronken. Met deze unieke techniek kon de mate van celdeling en celsterfte in het lichaam worden gevolgd. Wiskundige modellering van de data wees uit dat de dynamiek van T-cellen in mens en muis onvergelijkbaar zijn. Terwijl nieuwe T-cellen in de muis een levensverwachting hebben van enkele weken, leeft de gemiddelde T-cel in de mens zes tot tien jaar. 

Naast dit verschil in levensverwachting, blijkt ook dat de bron van nieuwe T-cellen compleet verschillend is in muis en mens. Komen in de muis bijna alle nieuwe T-cellen uit de thymus, in de mens produceert dit orgaan hoogstens tien procent van de nieuwe T-cellen.

'De resultaten van deze studie geven een belangrijke beperking aan in het gebruik van muizenmodellen voor ons begrip van T-cel-dynamiek in mensen', concluderen de auteurs. 'De rol van de thymus in gezonde volwassenen bijvoorbeeld is vreselijk overschat door bevindingen in de muis, waarin de thymus tot op hoge leeftijd de belangrijkste bron van nieuwe T-cellen blijft.'

T-cellen spelen ook een rol bij de afstoting van een getransplanteerd orgaan.

Kleine wijzingen in de natriumconcentratie in het bloedplasma ('plasmanatrium') lijken onmiddellijke gevolgen te hebben voor de bloeddruk. Deze kennis kan van belang zijn voor hemodialysepatiënten. De hoeveelheid in het dialysaat beïnvloedt de hoogte van het plasmanatrium, en dus, wellicht, de hoogte van de bloeddruk. Bij hemodialyse ligt hoge bloeddruk op de loer, en dus is het nuttig te weten of de bloeddruk vrijwel direct geregeld kan worden via de hoeveel natrium in het dialysaat. Een klein Engels onderzoek lijkt nu in die richting te wijzen.

Maar dat niet alleen: na elke maaltijd die zout bevat, stijgt het plasmanatrium. Behalve dat er eerder al aanwijzingen waren dat dat direct effect heeft op de bloeddruk, wordt er ook gedacht dat het invloed heeft op de endotheelfunctie in de bloedvaten.

De Engelse artsen deden hun onderzoek onder tien hemodialysepatiënten. Een aantal van hen kreeg een dialysaat met een (relatief) lage concentratie natrium, en de anderen kregen een dialysaat met een hogere concentratie natrium. In het algemeen veroorzaken te lage concentraties natrium kramp, terwijl hogere concentraties dus leiden tot hoge bloeddruk. Gedurende de eerste twee uur van de dialysesessie werden elk half uur de bloeddruk en bloedwaarden gemeten. Daaruit bleek dat de patiënten die het dialysaat met lage concentratie hadden gekregen een lagere bloeddruk hadden dan de andere groep.

Lees meer »