Een kwart van de nierpatiënten heeft geen idee waarom ze onder behandeling zijn van een nefroloog. En driekwart heeft geen kennis van geneesmiddelen die de nieren kunnen helpen beter te functioneren. Dit en nog veel meer feiten en feitjes over de kennis van nierpatiënten over hun ziekte blijkt uit een Amerikaans onderzoek onder 399 nierpatiënten met een gemiddelde leeftijd van 58 jaar. 

Wetenschappers van de Vanderbilt University in Nashville (VS) onderzochten in eerste instantie de relatie tussen objectieve en gepercipieerde kennis van nierpatiënten over hun ziekte. Van de onderzochte patiënten was ongeveer de helft vrouw, 77% had een stadium 3, 4 of 5 nierinsufficientie en 83% waren blanken. Het verband tussen perceptie en objectieve kennis bleek vrij consistent en maakt de feiten die uit het onderzoek naar voren komen op basis van gepercifieerde kennis, des te opvallender.

De meerderheid van de deelnemers vond dat ze een 'goede' of 'zeer goede' kennis hadden over de reden waarom ze een nefroloog bezochten (75%), hoe de nierfunctie wordt gecontroleerd door een arts (64%), en hun beoogde (lagere) bloeddruk (77%). Maar meer dan 50% van de deelnemers gaf aan dat zij weinig of geen kennis hadden over medicijnen die de nieren helpen (72%), medicijnen die de nieren schaden (63%) en levensmiddelen die moeten worden vermeden in geval van een slechte nierfunctie (61%). Ook wisten velen niet wat de symptomen van nierinsufficicientie zijn (61%) en welke functies de nieren vervullen (51%).

De onderzoekers concluderen dan ook dat patiënten met chronisch nierfalen een nogal beperkt begrip van hun ziekte hebben. Dat blijkt zowel bij gepercipieerde kennis als bij gekwantificeerd waargenomen en objectieve kennis het geval. De waarnemingen zijn natuurlijk wel gebaseerd op de Amerikaanse situatie. Het is waarschijnlijk dat voor Europa andere getallen gelden.

Kleine wijzingen in de natriumconcentratie in het bloedplasma ('plasmanatrium') lijken onmiddellijke gevolgen te hebben voor de bloeddruk. Deze kennis kan van belang zijn voor hemodialysepatiënten. De hoeveelheid in het dialysaat beïnvloedt de hoogte van het plasmanatrium, en dus, wellicht, de hoogte van de bloeddruk. Bij hemodialyse ligt hoge bloeddruk op de loer, en dus is het nuttig te weten of de bloeddruk vrijwel direct geregeld kan worden via de hoeveel natrium in het dialysaat. Een klein Engels onderzoek lijkt nu in die richting te wijzen.

Maar dat niet alleen: na elke maaltijd die zout bevat, stijgt het plasmanatrium. Behalve dat er eerder al aanwijzingen waren dat dat direct effect heeft op de bloeddruk, wordt er ook gedacht dat het invloed heeft op de endotheelfunctie in de bloedvaten.

De Engelse artsen deden hun onderzoek onder tien hemodialysepatiënten. Een aantal van hen kreeg een dialysaat met een (relatief) lage concentratie natrium, en de anderen kregen een dialysaat met een hogere concentratie natrium. In het algemeen veroorzaken te lage concentraties natrium kramp, terwijl hogere concentraties dus leiden tot hoge bloeddruk. Gedurende de eerste twee uur van de dialysesessie werden elk half uur de bloeddruk en bloedwaarden gemeten. Daaruit bleek dat de patiënten die het dialysaat met lage concentratie hadden gekregen een lagere bloeddruk hadden dan de andere groep.

Lees meer »