Bij patiënten met ontstekingen in de kleinstje vaatjes die daar ook nierproblemen van hebben, zijn bepaalde kenmerken die onder een microscoop in een nierbiopt te zien zijn, voorspellend voor de nierfunctie maanden later. Dat geldt ook als de patiënt behandeld is met rituximab. Bovendien lijkt het zinvol, niet alleen anti-B-cel-, maar ook anti-T-celtherapie in te zetten bij deze patiënten.

De kenmerken die gezien worden als een nierbiopt van een patiënt met ANCA-geassocieerde glomerulonefritis onder de microscoop gelegd wordt, nadat deze patiënt behandeld is met cyclofosfamide en corticosteroïden, hebben een voorspellende waarde voor de nierfunctie. Of dat ook geldt als de patiënt een kuur met het nieuwere medicijn Rituximab heeft gehad, was nog niet bekend.

Daarom is hier binnen de Randomized Trial of Rituximab versus Cyclophosphamide in ANCA-Associated Vasculitis onderzoek naar uitgevoerd. Deze trial is een internationale studie onder leiding van Leidse wetenschappers. Twee pathologen bekeken biopten van 30 patiënten. Ze volgden hiervoor een standaardprotocol, waarin onder andere gekeken wordt naar T-cellen, B-cellen en verschillende vormen van ontstekingsprocessen die in de nier kunnen plaatshebben.

De onderzoekers zagen geen verband tussen de immunohistologische score van de patiënten en hun leeftijd, geslacht of nierfunctie aan het begin van het onderzoek, of met de noodzaak tot dialyse.

Wel waren tubulo-interstitiële ontstekingsprocessen ernstiger bij patiënten die positief scoorden op de aanwezigheid van myeloperoxidase antineutrofiele cytoplasmatische antilichamen, een van de meer voorkomende oorzaken van ANCA-geassocieerde vasculitis.

Uit een statistische analyse blijkt verder dat twee vormen van schade aan de tubuli die in een biopt gezien kunnen worden, CD3⁺ T-celtubulitis en tubulaire atrofie, allebei verband houden met de nierfunctie twaalf maanden na het nemen van het biopt. Van die twee heeft tubulaire atrofie ook nog een voorspellende waarde voor de situatie na twee jaar.

Op basis van deze gegevens stellen de onderzoekers dat het voor het behoud van de nierfunctie, wellicht zinvol is om patiënten met ANCA-geassocieerde vasculitis niet alleen te behandelen met anti-B-celtherapie, maar ook een medicijn in te zetten dat zich richt tegen T-cellen.

Lees meer over dit onderwerp:
Rituximab ook inzetbaar bij ziekte van Wegener