Yorick de Groot, die samen
met Erwin Kompanje, Jan
IJzermans, Gerhard Visser,
Jan Bakker en Mathieu van
der Jagt het onderzoek
uitvoerde.

De vraag naar organen wordt tegenwoordig vrijwel altijd te vroeg gesteld. Na 1998 is meer dan 80 procent van de patiënten op dat moment nog niet hersendood verklaard. En dat is in strijd met de wet. Voor die tijd gebeurde dat maar in 13 procent van de gevallen. Onderzoekers uit het Erasmus MC ontdekten dit tijdens een studie van 228 orgaandonaties in hun ziekenhuis over een periode van 20 jaar.

In 58 procent van de gevallen wordt orgaandonatie tegenwoordig aan de orde gesteld voor het eerste EEG, maar na bevestiging van de afwezigheid van alle hersenstamreflexen. In 24 procent van de gevallen gebeurt dat zelfs op het moment dat de prognose hopeloos wordt geacht, maar nog voordat een neuroloog of neurochirurg daadwerkelijk de afwezigheid van hersenstamreflexen vastgesteld en beoordeeld heeft zoals het Nederlandse hersendoodprotocol voorschrijft.

Het feitelijk te vroeg aan de orde stellen van de donatievraag zoals dat sinds 1998 gebeurt kan leiden tot verwarring bij de familie die daardoor alsnog afziet van donatie. De onderzoekers geven drie voorbeelden van onduidelijkheden bij de donatievraag. In een klinische les geven de zes Rotterdammers ook een aantal leerpunten.

De meest opvallende daarvan is wel dat artsen beter op hun woorden moeten passen als de hersendood nog niet is bevestigd door aanvullend onderzoek. In een gesprek met de naasten van de patiënt moeten ze niet spreken over ‘hersendood’, ‘intreden van de dood’, ‘overleden zijn’ of de feitelijk niet bestaande term ‘klinische hersendood’ gebruiken.

Het kan namelijk blijken dat bij het aanvullend onderzoek de hersendood niet te bewijzen valt, en dat tegen de naasten zal moeten worden gezegd dat de patiënt toch niet is overleden.

Lees meer over dit onderwerp:
Kamervragen over rapport donatievraag Erasmus MC