ANCA-geassocieerde vasculitis (AAV) is een zeldzame auto-immuunziekte, waarbij de kleinste bloedvaten ontstoken raken. De ontsteking is het gevolg van een ontsporing van het immuunsysteem, dat een klein deel van het eigen lichaam als 'vreemd' beschouwt en hiertegen in actie komt. Als het immuunsysteem niet met medicijnen wordt onderdrukt, kan ernstige schade aan nieren en longen optreden.

Promovendus Henko Tadema ontdekte dat de productie van de antistoffen die zich tegen het eigen lichaam richten, in het laboratorium kan worden gestimuleerd met CpG-DNA. In een levend organisme lijkt hetzelfde mogelijk met bacterieel DNA. Ook ontdekte Tadema dat bij AAV-patiënten op de celwand van monocyten en NK-cellen (beide witte bloedcellen) meer Toll-like receptoren actief worden. Deze receptoren zijn gespecialiseerd in het herkennen van bacteriële structuren. Ook vond hij dat niet bij alle patiënten met PR3-AAV antistoffen tegen complementair PR3 voorkomen. Dit weerspreekt eerder onderzoek, dat suggereerde dat AAV wordt veroorzaakt door een infectie.

Deze en andere conclusies dragen bij aan het begrip van de mechanismen die een rol spelen bij het ontstaan van AAV als gevolg van bacteriële infectie. Er werden echter geen bevindingen gedaan die op korte termijn zullen leiden tot bijvoorbeeld de ontwikkeling van een medicijn.

Promotie H. Tadema: woensdag 5 oktober 2011, 16:15 uur
Titel proefschrift: Bacterial infection and ANCA-associated vasculitis-connecting mechanisms

Promotores: prof.dr. P. Heeringa en prof.dr. C.G.M. Kallenberg

Locatie: Aula Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen