Het Amerikaanse bedrijf Cytograft Tissue Engineering heeft bij drie dialysepatiënten kunstmatig gekweekte bloedvaten geplaatst, die als shunt gebruikt worden. Tot nu toe, enkele maanden na het plaatsen, functioneren ze goed. Cytograft presenteerde zijn resultaten onlangs bij de American Heart Association.

Cytograft Tissue Engineering kweekt weefsel op basis van huidcellen. Eerder maakt het bedrijf al shunts uit eigen cellen van nierpatiënten. Nu zijn er donorcellen (fibroblasten) gebruikt, een methode die uiteindelijk minder tijd kost. In het laboratorium worden de cellen opgekweekt tot een velletje weefsel, dat opgerold wordt en zo dienst kan doen als een bloedvat. De methode wordt Sheet-based Tissue Engineering genoemd.

Een gekweekt bloedvat

Voor deze test werden dialysepatiënten als deelnemer gezocht die twee tot tien jaar dialyseerden, eerder problemen met vaattoegang hadden gehad, bij wie geen lichaamseigen shunt mogelijk was en die afhankelijk waren van een katheter als toegang tot de bloedbaan. Zij kregen 30 cm lange 'shunts' met een diameter van 4,8 mm geplaatst in hun arm. Daarbij werd geen rekening gehouden met HLA-matching tussen donor en ontvanger. Uiteindelijk hebben drie Poolse patiënten een gekweekt vat geplaatst gekregen. Die bleken al na zeven weken aanprikbaar om als shunt voor hemodialyse te gebruiken.

Op dit moment, ruim een half jaar nadat de eerste patiënt zijn shunt kreeg, functioneren ze alledrie nog goed. De bloedflow is uitstekend en echo's tonen aan dat er geen verwijdingen hebben plaatsgevonden, of veranderingen in de structuur van de (vaat)wand. Ook vertoont geen van de patiënten afstotings- of ontstekingsverschijnselen.

Op korte termijn leiden de kunstmatige donorshunts niet tot immuunreacties en weerstaan ze de belasting die ontstaat door hemodialyse goed. Er treden zelfs minder complicaties op dan deze patiënten bij eerdere toegangen hadden.

Cytograft Tissue Engineering hoopt dat dit soort shunts ook op lange termijn goed functioneert, waarmee een oplossing voor dialysepatiënten die versleten of onbruikbare vaten hebben, binnen handbereik komt. Omdat de shunt niet van cellen van de patiënt zelf gemaakt hoeft te worden, is er tot op zekere hoogte massaproductie mogelijk, wat de methode goedkoper maakt.

In een volgend onderzoek wil Cytograft 40 patiënten in Europa en Zuid-Amerika een in het laboratorium gekweekte donorshunt geven, en die vergelijken met van kunststof gemaakte shunts bij 20 andere patiënten. De uitvinding kan mogelijk ook ingezet worden bij mensen met verstopte vaten in bijvoorbeeld hun benen.

Lees meer over dit onderwerp:
Hemodialyse: Nieuwe bloedvaten uit eigen cellen
'Op termijn wordt gekweekte shunt mogelijk'