Door Robert Beekman, Nierpatiënten Vereniging Nederland

Volgens het promotie-onderzoek van de heer R. Coppen leidt wijziging van de Wet op de Orgaandonatie niet tot meer donoren omdat Nederland een laag donorpotentieel zou hebben. Dit zou de verklaring zijn voor het lage aantal postmortale donoren in Nederland. De heer Kompanje onderschrijft deze redenering en zegt vervolgens dat onder andere wij, Nierpatiënten Vereniging Nederland, ten onrechte de Wet op de Orgaandonatie willen veranderen. Sterker nog, het ADR zal zelfs contraproductief werken.

Beide heren erkennen dat het weigeringspercentage van nabestaanden in Nederland veel hoger is dan andere landen en zeggen dat daar iets mee moet gebeuren. Ze gaan er echter wel aan voorbij dat het beslissysteem van invloed is op dit weigeringspercentage. Landen met een geenbezwaar-systeem kunnen een ander soort gesprek met nabestaanden voeren. Zo komt het in Spanje voor dat men de volgende vraag stelt: 'Wilt u gebruik maken van uw recht om het leven van een ander mens te redden?'

Iedereen valt het onmiskenbaar op dat landen met een toestemmingssysteem gemiddeld veel slechter op postmortale donatie scoren dan landen met een geenbezwaar-systeem. Wie vervolgens de weigeringspercentages van nabestaanden in verschillende landen naast elkaar zet, valt het ook op dat landen met het toestemmingssysteem een (veel) hoger percentage weigering hebben dan landen met het geenbezwaar-systeem. In Nederland is dit ruim 60 % en in Spanje, Oostenrijk en België rond de 10 %. Ook vinden wij het opvallend dat de weigering van nabestaanden bij geregistreerden in Nederland lager ligt dan bij niet-geregistreerden. Wij blijven dus vermoeden dat er een relatie is tussen de weigering van nabestaanden en het beslissysteem.

Wij bevestigen dat het bijna onmogelijk is om een onderzoek uit te voeren dat het laatste antwoord geeft in dit dossier, omdat er te veel factoren zijn die hierin een rol spelen. Het zal niemand lukken om het definitieve bewijs aan te leveren. Ook Coppen niet. Sterker nog, volgens onze berekeningen en die van anderen heeft het lage donorpotentieel helemaal niet zo'n grote invloed op het verschil tussen Nederland en andere landen als hij beweert. Bovendien gaat hij onder andere voorbij aan het feit dat Nederland meer gebruik maakt van de mogelijkheden van nonheartbeating donatie, wat dit verschil ruimschoots compenseert.

Het zou hem en Kompanje sieren als ze meer nuance in de discussie brengen buiten boude uitspraken die erop neerkomen dat ze nu al zeker weten dat verandering van het beslissysteem geen succes zal opleveren. Want het wetenschappelijke bewijs dáárvoor hebben ze in elk geval niet aangeleverd.