Remco Coppen

Volgens een NIVEL-onderzoek zal wijziging van het systeem van donorregistratie naar bijvoorbeeld een ADR systeem, niet meer donoren opleveren. In de praktijk zijn het volgens onderzoeker Remco Coppen toch altijd de nabestaanden die uiteindelijk de doorslag geven. Gezondheidswetenschapper Coppen promoveert op 3 september op zijn onderzoek naar orgaandonatie in 10 Europese landen.

Orgaandonatie of verandering van het registratiesysteem in een systeem waarbij iedereen automatisch donor is, biedt volgens Coppens onderzoek geen oplossing. 'Het lijkt wel zo dat er in landen met een dergelijk beslissysteem veel meer donoren zijn, maar in die landen zijn bijvoorbeeld ook veel meer verkeersdoden.'

Na correctie voor het aantal verkeersdoden en beroertes, vallen die verschillen volgens de promovendus grotendeels weg. 'Dat wijziging van het systeem geen extra donoren oplevert, komt vooral doordat in deze landen, ondanks de verschillende regelgeving, de praktijk nauwelijks verschilt van de Nederlandse. In ieder land bespreken artsen met de nabestaanden of er orgaandonatie zal plaatsvinden: in de praktijk hebben nabestaanden vaak het laatste woord, ongeacht het gehanteerde systeem.'

Als je het aantal verkeersdoden en beroertes verrekent, zijn er alleen in Spanje en Oostenrijk structureel meer donoren dan in Nederland. Daar lijken nabestaanden vaker in te stemmen met donatie. In Oostenrijk komt dit waarschijnlijk doordat het daar heel gebruikelijk is om obductie te plegen. Ook dan blijft het lichaam niet intact, waardoor de stap naar donatie kleiner is dan in een cultuur als de Nederlandse. Spanje is wereldwijd bekend om zijn intensieve systeem en organisatie van donatie. Een belangrijk element dat het succes van het Spaanse donatiesysteem verklaart, is een heel intensief contact tussen artsen en de nabestaanden.

'Opmerkelijk' vindt Remco Coppen het dat de Nederlandse bevolking wel positief staat tegenover orgaandonatie, maar dat nabestaanden als het erop aankomt toch vaak een donatieprocedure weigeren'. Hij vermoedt dat dat komt door de relatief emotionele omstandigheden waaronder de besprekingen over donatie plaatsvinden.

'Dat een systeemverandering geen oplossing biedt, is natuurlijk een heel teleurstellende boodschap voor mensen die op de wachtlijst staan', zegt Coppen. 'Verandering naar een systeem waarin iedereen automatisch donor is zou bijvoorbeeld, ook al levert dit niet meer donororganen op, wel meer solidariteit uitstralen met de mensen die op de wachtlijst staan dan ons huidige systeem. Daarom is het begrijpelijk dat er nog steeds discussie is over het systeem.'

Lees meer over dit onderwerp:
Oostenrijks donatiebeleid begint vruchten af te werpen