Getransplanteerden overleven steeds langer, door betere behandelmogelijkheden. Maar daardoor komt een nieuwe complicatie steeds vaker voor: mensen die een ander orgaan dan een nier getransplanteerd hebben gekregen, krijgen daar chronische nierinsufficiëntie bij als gevolg van de medicijnen die ze moeten slikken.

Sinds het begin van de jaren '80 is het risico op acute afstoting en daaropvolgend transplantaatverlies steeds afgenomen door de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen afstoting, zoals ciclosporine en tacrolimus. Voordat deze middelen beschikbaar waren, leefde vrijwel geen enkele patiënt die een ander orgaan dan een nier had ontvangen erg lang. Maar op dit moment heeft ongeveer 85% van de patiënten die een hart-, lever-, of longtransplantatie hebben ondergaan, na een jaar zijn nieuwe orgaan nog. En er zijn steeds meer mensen die daarmee lang overleven.

Maar calcineurineremmers, de groep afweeronderdrukkende medicijnen waartoe ciclosporine en tacrolimus behoren, bleken in de loop van de tijd een negatief effect op de nieren te hebben. De dosis en de totale hoeveelheid van deze medicijnen die een patiënt heeft binnengekregen, vertonen een verband met de ontwikkeling van twee vormen van nierschade, met een verminderde nierfunctie tot gevolg. Verschillende onderzoeken laten risico's op chronische nierziekte na een harttransplantatie zien die uiteenlopen van 20 tot 50 procent, afhankelijk van de definitie van 'chronische nierziekte'. Een sterk verminderde nierfunctie treedt regelmatig al binnen enkele jaren op. Bijna een op de drie van de patiënten bij wie dat gebeurt, verliest zijn nierfunctie uiteindelijk helemaal. Long- en levergetransplanteerden lopen vergelijkbare risico's.

In de Verenigde Staten krijgt meer dan 90 procent van de niet-niergetransplanteerden calcineurineremmers om afstoting te voorkomen. Ook krijgen veel getransplanteerden diabetes, dat de nieren aantast. Dat betekent dat er meer dan 60.000 mensen zijn die een ernstig verhoogd risico op nierfalen lopen, en dat worden er alleen maar meer.

Vervangende medicijnen kunnen ertoe leiden dat de nierfunctie weer wat verbetert, maar er zijn niet zo veel mogelijkheden of er is maar beperkte ervaring mee. Bovendien verdraagt lang niet iedereen de zware medicatie, en hebben sommige medicijnen eiwituitscheiding met de urine tot gevolg, wat ook tot verdere nierschade leidt. Dan rest alleen nog conservatieve therapie om te voorkomen dat de nierfunctie verder achteruitgaat.