Een verminderde nierfunctie bij getransplanteerde nierpatiënten kan leiden tot verlies van de nier, maar dat hoeft niet. Een internationaal team onderzoekers zegt nu op basis van een DNA-profiel van de nier te kunnen voorspellen welke patiënten uiteindelijk hun nier verliezen en welke niet. Deze voorspelling is nauwkeuriger dan een bijvoorbeeld op basis van microscopisch onderzoek naar littekenvorming, zeggen ze.

Getransplanteerde nierpatiënten die een aantal jaar na hun transplantatie tekenen van een verminderde nierfunctie of eiwit in de urine gaan vertonen, lopen een reëel risico de nier te verliezen. Als dit gebeurt wordt er vaak een biopt genomen om te achterhalen wat er precies aan de hand is, maar op basis daarvan is het niet goed te zeggen bij welke patiënten de achteruitgang inderdaad tot falen van de getransplanteerde nier zal leiden, en bij welke niet.

Een team van Canadese, Amerikaanse en Duitse wetenschappers heeft geprobeerd moleculen te identificeren die hier wel informatie over kunnen geven. Daarvoor onderzochten ze de mate waarin genen tot expressie komen in het DNA van 105 biopten die genomen waren uit getransplanteerde nieren die tekenen van mindere functie begonnen te vertonen.

De genen die sterker tot expressie komen in nieren die uiteindelijk hun functie verliezen, blijken te maken te hebben met bijvoorbeeld weefselschade, en vertoonden juist maar weinig overlap met genen waarvan bekend is dat ze gekoppeld zijn aan afstotingsverschijnselen.

De onderzoekers maakten voor elke patiënt waarvan ze een biopt in hun studie hadden opgenomen een moleculaire risicoscore, waarmee ze aangaven of de patiënt een hoog of een laag risico op transplantaatfalen liep. Deze risicoscore is gerelateerd aan onder andere interstitiële fibrose, eiwitverlies in de urine en ontstekingsverschijnselen in de nier.

Na een uitgebreid statistisch onderzoek bleek de moleculaire risicoscore, op basis van het genetisch profiel, de enige voorspeller van transplantaatfalen. Deze score weerspiegelt volgens de onderzoekers actieve schade. Bovendien is het veelzeggender dan de aanwezigheid van littekenvorming of de nierfunctie bij het voorspellen van het verlies van een getransplanteerde nier, stellen ze.