Een transplantatie met een nier van een levende donor die een niet-passende bloedgroep heeft, zou volledig vergoed moeten worden. Dat heeft het College voor Zorgverzekeringen afgelopen maand geadviseerd aan het ministerie van VWS.

Voor nierpatiënten die een levende donor hebben met een niet-passende bloedgroep, is cross-overtransplantatie een oplossing. Toch zijn er nog patiënten voor wie op zich een donor beschikbaar is, maar bij wie bloedgroep ABO-incompatibiliteit bestaat. Dit zijn vooral ontvangers met bloedgroep O, die zowel anti-A als anti-B antilichamen hebben. Door het preoperatief wegvangen van deze specifieke antilichamen met behulp van immunoadsorptie kan afstoting worden voorkomen. Dit betekent voor een kleine groep patiënten een nieuwe mogelijkheid om een transplantatie met een nier van een levende donor te ondergaan.

Antistoffen verwijderen
Bij immunoadsorptie ondergaat de patiënt voor de transplantatie ongeveer vier behandelingen waarbij de antistoffen uit het bloedplasma verwijderd worden. Daarnaast moet de patiënt medicijnen slikken die de aanmaak van nieuwe antilichamen tegengaan. De dag voor de transplantatie krijgt de patiënt intraveneus immuunglobulines toegediend. Na de transplantatie vinden er nog drie sessies immunoadsorptie plaats. Deze techniek wordt in Nederland al in een klein aantal ziekenhuizen toegepast: In het Erasmus MC in Rotterdam, in Groningen en op kleine schaal in Utrecht. Het AMC is kort geleden gestart met de techniek. Binnen Europa lopen Zweden en Duitsland voorop in het gebruik van de methode. Ook in Japan wordt het veel toegepast.

Duurdere transplantatie
Vanwege de extra behandelingen die de patiënt moet ondergaan, is een ABO-incompatibele transplantatie duurder dan een gewone transplantatie met een nier van een levende donor. Bovendien gaat het om een innovatieve techniek. Het was daarom niet duidelijk, of het hele traject vergoed moet worden vanuit de Zorgverzekeringswet. Het CVZ is verantwoordelijk voor het beantwoorden van deze vraag. Het Erasmus MC heeft hiervoor een aanvraag ingediend.

Na twee jaar goedkoper
De aanvragers schatten dat er in de toekomst jaarlijks circa 30-40 personen kunnen worden geholpen met ABO-incompatibele niertransplantatie. Op basis van dit aantal schat het CVZ dat er in het eerste jaar meerkosten zijn van maximaal € 1.2 miljoen. Vanaf het 2e jaar zijn er jaarlijkse besparingen, doordat de patiënten niet meer hoeven te dialyseren. Hoewel er in eerste instantie iets meer acute afstotingen plaatsvinden dan na transplantaties met een passende bloedgroep, lijken de resultaten op langere termijn vergelijkbaar. Het CVZ acht de effectiviteit van ABO-incompatibele niertransplantaties met behulp van immunoadsorptie dan ook aangetoond.

Daarom zou deze behandeling, als er geen geschikte donor met een passende bloedgroep voorhanden is, volledig vergoed moeten worden vanuit de Zorgverzekeringswet, schrijft het CVZ aan de minister van Volksgezondheid.

Lees meer over dit onderwerp:
UMCG transplanteert eerste nier van niet passende bloedgroep
Antistoffen voor transplantatie verwijderd door 'bevriezing'