Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Vitamine D herstelt schade aan nierfilters

Door Merel Dercksen 

Dr. Tom Nijenhuis

Uit onderzoek in het Radboudumc in Nijmegen blijkt dat een ernstig tekort aan vitamine D de nierfilters beschadigt, waardoor de nieren eiwitten gaan lekken. Dit onderzoek is uitgevoerd bij knaagdieren, maar het zou ook gevolgen kunnen hebben voor mensen. Bijvoorbeeld dat mensen met bestaande nierschade in een eerder stadium actief vitamine D krijgen om verergering van de schade te vertragen. Uiteraard moet dan eerst nog wel worden onderzocht of dit bij nierpatiënten wel net zo werkt als bij muizen.

Het wordt steeds duidelijker dat vitamine D een belangrijke rol speelt in verschillende processen waar de nieren bij betrokken zijn. Wetenschappers in het Radboudumc doen onderzoek naar de rol van vitamine D bij het ontstaan van, en het beschermen tegen, schade aan de nierfilters. Wanneer er schade ontstaat in deze filters, de glomeruli, kunnen er eiwitten in de urine gaan lekken (proteïnurie). Op den duur gaat hierdoor de nierfunctie ook achteruit.

Verschillende vormen van vitamine D, nierbuisjes en nierfilters
Vitamine D kent verschillende vormen, die een net verschillende chemische samenstelling hebben. Normaal gesproken zet het lichaam inactief vitamine D om in de actieve vorm, calcitriol. Maar omdat dit in de nieren gebeurt, zijn patiënten met een slechte nierfunctie niet goed meer in staat om actief vitamine D te vormen. Deze omzetting vindt niet in de glomeruli plaats, maar in een ander deel van de nieren, in de cellen van de nierbuisjes.

Bij patiënten met een slechte nierfunctie zijn de nierbuisjes dus niet meer voldoende in staat om vitamine D om te zetten in de actieve vorm. Deze patiënten kunnen behandeld worden met een voor hen geschikte vorm van actief vitamine D. Deze behandeling is vooral gericht op het zo veel mogelijk normaliseren van de verstoorde calcium-fosfaathuishouding. Maar daarnaast is er ook een klein aantal studies dat een verband laat zien tussen een verlaagde hoeveelheid vitamine D in het bloed, en het verlies van eiwit in de urine, dat zijn oorsprong vindt in de glomeruli, de nierfilters. Over de vraag of het zinvol is om mensen met eiwitverlies ook te behandelen met vitamine D, is men het nog niet eens.

Nierschade en eiwitverlies door tekort aan vitamine D
In een recente studie, waarover ze kort geleden gepubliceerd hebben in The American Journal of Pathology, hebben onderzoekers van het Radboudumc ratten en muizen bestudeerd die bij aanvang van de studie weinig tot geen actief vitamine D3 in hun bloed hadden. Bij de muizen kwam dat door een genetische mutatie, bij de ratten door een combinatie van supplementen en vitamine D-arme voeding. Bij beide diersoorten zagen de onderzoekers schade aan de glomeruli en eiwitverlies in de urine.

De vraag is nu, of dit bij mensen ook geldt, zeker nu je steeds vaker hoort dat mensen een tekort aan vitamine D hebben. Dat tekort is alleen lang niet zo ernstig als het tekort dat deze proefdieren hadden en leidt niet zomaar tot nierschade. Dr. Tom Nijenhuis, nefroloog en een van de auteurs van deze studie zegt daarover: 'Het is bijvoorbeeld niet zo dat wij in de winter, als de vitamine D-waarden gemiddeld lager zijn doordat mensen minder aan de zon worden blootgesteld, meer patiënten met proteïnurie op ons spreekuur krijgen. Mensen met een (mild) vitamine D-tekort hoeven dan ook echt niet bang te zijn dat dit leidt tot nierschade.'

Afname eiwitverlies en herstel schade
In het volgende deel van de studie gaven de onderzoekers hun proefdieren verschillende doses van ofwel actief vitamine D3, of van vitamine D2. Na een paar weken bleek dat het eiwitverlies daardoor weer afnam. Ook de schade aan de verschillende niercellen die was begonnen te ontstaan, herstelde hierdoor grotendeels. Hetzelfde beschermend effect van vitamine D lieten de onderzoekers in een eerdere publicatie al zien in een muismodel voor glomerulaire schade.

In vervolgexperimenten laten de onderzoekers vervolgens zien dat vitamine D een direct positief effect heeft op de schade aan de nierfilters. Het is niet het gevolg van de wisselwerking met calcium, bijschildklierhormoon of FGF-23, een samenspel dat ook effect heeft op de nieren.

Niet meteen alle nierpatiënten behandelen
Een ernstig tekort aan actief vitamine D leidt bij knaagdieren dus tot nierschade die gepaard gaat met eiwitverlies. Het toedienen van vitamine D herstelt deze schade grotendeels. Dat zou kunnen betekenen dat een mild vitamine D-tekort bij mensen weliswaar niet tot nierschade leidt, maar mensen met bestaande nierschade mogelijk wel meer baat hebben bij extra vitamine D dan we nu weten. Nijenhuis: 'Deze bevindingen betekenen misschien dat bij patiënten met al aanwezige nierschade, die daardoor ook een probleem met de activatie van vitamine D hebben, eerder starten met suppletie met actief vitamine D de verdere beschadiging van het nierfilter kan vertragen. Verder ondersteunen onze resultaten het veronderstelde positieve effect van vitamine D-analogen bij de behandeling van proteïnurie. Uiteraard moet dit alles bij de mens bevestigd worden voordat we alle patiënten met een verminderde nierfunctie of proteïnurie standaard met vitamine D gaan behandelen'

sterren Gepubliceerd: maandag 29-02-2016
Bron: American Journal of Pathology | Reacties (5)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Nico Mos Leidschendam
    10-01-2018 13:19

    Hoi Suzanne, hoe lang heeft jouw kuur geduurd?

  • Suzanne v erp, Geldrop
    21-11-2017 07:23

    Ik had hoge bloeddruk hoog cholesterol uit nierboipt bleek dat ik fsgs een primaire nierziekte heb. Ik heb arts gevraagd vitamine D te controleren die was 27. Ik had last van vermoeidheid spierkrampen haaaruitval etc.ook meer dan 3 gram eiwit in urine. Nu d-cura gekregen gehalte is nu 90 en eiwit uitstoot verbeterd en ik heb veel meer energie en mijn huid word beter dus ik geloof hier heilig in!!

  • Titia vd meer, Makkum
    30-09-2016 08:03

    Jarenlang eiwitten in de urine! Ik gebruik nu een jaar vitamine D en geen eiwitten meer in de urine!

  • Gert-jan Bullens , VALKENSWAARD
    06-04-2016 22:57

    Waarom dan zowiso geen vitamine D innemen? Kan dat kwaad? Wat voor vitamine D kan ik het beste nemen en waar kan ik dit kopen?

  • Daniel Van Hoe, Harelbeke
    03-03-2016 17:31

    Beste,
    Hoe zit het dan voor personen die getransplanteerde zijn i.v.met vitamine D .

    Mvg

    Daniel




Maagverkleining verlaagt risico nierproblemen

Ernstig overgewicht brengt allerlei gezondheidsrisico's met zich mee. Onder die risico's is ook een verhoogd risico om nierinsufficiëntie te ontwikkelen. Om het overgewicht te verminderen kan bariatrische chirurgie worden ingezet, maar zou dit ook positieve gevolgen hebben voor het risico op nierproblemen? Recent Amerikaans onderzoek suggereert van wel.

Patiënten met ernstig overgewicht lopen een hoger risico op nierproblemen dan hun gezonde leeftijdsgenoten, naast de wellicht bekendere risico's als hart- en vaatziekten, diabetes en slaapapneu. Al deze risico's verlagen de levensverwachting van deze patiënten aanzienlijk, en ook sociaal en psychisch brengt ernstig overgewicht de nodige problemen met zich mee. Een belangrijk doel in de behandeling van deze ziekte is daarom om het overgewicht te verlagen.

In eerste instantie wordt daarbij gekozen voor een behandeling waarbij niet wordt geopereerd, dus bijvoorbeeld met behulp van een diëtist, om een gezonder eetpatroon aan te leren, of een personal coach om meer te bewegen. Als zo'n behandeling niet werkt, kan worden gekozen voor een 'bariatrische operatie', zoals bijvoorbeeld het aanbrengen van een maagband, die de maag kunstmatig verkleint. Omdat dit geheel eigen risico's met zich meebrengt is dit doorgaans alleen een optie als eerdere behandelingen niet zijn aangeslagen.

Lees meer »

Duitse donatiebereidheid zakt onder kritische grens  »

Duitsland heeft weinig donoren. Dat is al jaren zo, en geen nieuws. Maar nu begint het toch een beetje ongemakkelijk te worden. Het aantal donoren per miljoen inwoners is namelijk onder een kritieke grens gezakt. Sinds 2012 daalt het aantal postmortale donoren in Duitsland. Dat is iets waar wel over gediscussieerd wordt en wat ook de politiek bezighoudt, maar wat nog niet veel gevolgen heeft gehad.

Lees meer »

Thema-avond Orgaandonatie met Pia Dijkstra »

Op maandagavond 22 januari organiseert D66 een thema-avond over orgaandonatie, waar het verhaal van patiënten centraal staat. Wat doet het met je wanneer je op de wachtlijst staat voor orgaandonatie, en alleen met een nieuw orgaan beter kan worden? Wat voor effect heeft dat op je omgeving? Hoe ziet je dagelijks leven eruit? Over dit thema heeft D66 een documentaire gemaakt.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.