“Heeft u nog herhalingsrecepten  nodig meneer Pietersen?” “Jazeker!” Vastberaden overhandigde meneer Pietersen een lijstje met medicijnen die bijna op waren. Hij was dan wel 83, maar hij had z’n zaakjes nog prima voor elkaar. Hij en z’n vrouwtje konden de wereld nog wel aan.

“Meneer Pietersen….Alfacalcidol en Ethalpha is hetzelfde. En hoe komt het dat u twee verschillende doseringen gebruikt?” De vastberadenheid maakte plaats voor vertwijfeling. “Nou mijn vrouwtje zet de doosjes altijd voor me klaar en ik kijk altijd op het doosje voordat ik wat inneem.” Wat meneer Pietersen niet wist is dat z’n vrouwtje al jaren lang de nieuwe medicijnen in het oude doosje stopte. Op doseringen werd niet gelet. En hoe kon ze ook weten dat hetzelfde medicijn meerdere namen heeft?

“Is het onderhand niet eens tijd dat het medicijnenbeheer van u overgenomen wordt meneer Pietersen?” “U bent ook de jongste niet meer en het medicatiesysteem wordt er niet makkelijker op.” Meneer Pietersen stemde in met het gebruik van een Baxtersysteem. Dat betekent dat de apotheek in het vervolg de medicijnen voor een week uitgezet aanlevert op een rol met zakjes. Dan hoeft meneer Pietersen alleen nog maar het zakje te openen. Eentje ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds.

De situatie bij meneer Pieters is geen uitzondering, helaas. Sinds een jaar of twee controleren we periodiek de medicijnen van onze patiënten. Dat betekent dat ze letterlijk de doosjes van huis meenemen en die naast de recente medicatielijst van ons neerleggen. U zult verbaasd zijn hoeveel en hoe vaak er dingen misgaan met het medicijngebruik. Mensen gebruikten soms maanden of jaren medicijnen dubbel of met de verkeerde dosering. Soms gebruiken ze medicijnen die allang gestopt zijn of juist andersom. Soms schrijft een andere arts een medicament voor, maar houdt dan geen rekening met het feit dat de dosering aangepast moet worden op dialyse patiënten. Nu gaat dat gelukkig een stuk beter. Elk kwartaal lopen we het weer even langs.

Dialysepatiënten gebruiken doorgaans veel medicijnen. Voor de bloeddruk, voor het fosfaat, voor de diabetes, voor de longen en ga zo nog maar even door. Een lijst met twintig verschillende medicijnen is geen uitzondering. Dat zijn al gauw dertig pillen op een dag! U kunt zich indenken dat het er dan niet eenvoudiger op wordt. Daarom hebben we besloten om een vinger aan de pols te gaan houden. In eerste instantie voor het welzijn van de patiënten, maar ook voor ons eigen overzicht. Het is en blijft een vrijblijvende aanbieding naar de patiënten toe. Immers, we kunnen mensen niet verplichten hun medicijnen te laten controleren door ons. Toch is er maar een enkeling die het liever niet heeft. Vaak waarderen mensen het heel erg als we wat orde kunnen scheppen in de chaos.

Toch kan deze ‘service’ een keerzijde hebben. Je ontneemt de mensen iets. Je ontneemt de mensen een stuk verantwoordelijkheid en eigenwaarde. Waarom zouden ze er zelf dan nog op letten? Dat doen wij immers. Als er dan wat misgaat kunnen ze met de handen omhoog gaan staan en stellen dat ze van niks weten….en dat weten ze vaak dan ook niet. Vooral bij jonge mensen vindt ik het erg jammer om te zien. Als ik mensen van mijn leeftijd bij ons in de dialysestoel zie zitten met een houding van ‘ik kan niks dus ik doe niks’, gaan mijn handen jeuken. Als wij dan ook nog eens de verantwoordelijkheid voor de medicatie bij ze wegnemen, werken we het natuurlijk wel in de hand.

Ik denk dat we toch meer per persoon moeten bekijken wie het overzicht wel kan bewaren en wie niet. Iedereen over één kam scheren heeft nog nooit geholpen en zal dat nu ook niet doen. Ik weet zeker dat de helft van onze patiëntenpopulatie actiever betrokken kan worden bij hun dialyse behandeling. Of het nu gaat om medicijnen, voeding of andere zaken. Het lijkt een hoop werk om ze daar voor te motiveren, maar het scheelt ons op den duur ook veel tijd. Misschien is het een mogelijkheid om met elkaar te komen tot een nieuw evenwicht tussen helpen en overnemen. Verpleging is immer gebaseerd op wederzijds begrip en gelijkwaardigheid. 

Gisteren, 19 juni 2013, werd de nieuwe locatie van het dialysecentrum in Harderwijk feestelijk geopend. In het centrum op de 'zorgboulevard' werken het Meander Medisch Centrum in Amersfoort en het St. Jansdal ziekenhuis in Harderwijk samen. Bij die gelegenheid werd meteen een nieuwe naam gemunt voor een drietal bestaande centra: Niercentrum Midden-Nederland. 

Het Niercentrum Midden-Nederland bestaat uit drie bestaande centra. Harderwijk bij het St Jansdal, het Meander Medisch Centrum in Amersfoort en het vakantiedialysecentrum in Centerparcs De Eemhof in Zeewolde. 'In het Niercentrum Midden-Nederland zoeken we steeds naar manieren om de kwaliteit van leven en het welbevinden van dialysepatiënten te verhogen, vertelt Ria de Kleijn, manager van de dialysecentra.    

Lees meer »