Prof. Jan A. Staessen die
eerder dit jaar al de zin
van zoutbeperking in
twijfel trok.

Gisteren hield de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) een conferentie over zoutbeperking in voedsel. Maar het oorspronkelijke plan om strengere federale normen te implementeren voor de hoeveelheid zout die bedrijven in de VS mogen toevoegen, werd intussen op losse schroeven gezet. Uit een recente meta-analyse blijkt namelijk dat minder zout eten ook een heel andere kant heeft.

Een Deense meta-analyse van 167 onderzoeken over een lage versus een hoge inname van natrium concludeert dat het netto-effect van het verlagen van de hoeveelheid natrium in het eten niet positief is. De studie van Niels Graudal (Copenhagen University Hospital), werd gisteren gepubliceerd in het American Journal of Hypertension. Volgens Graudal is het netto-effect van het verlagen van natrium ongeveer nul, of misschien zelfs slechter. De bevindingen zijn in lijn met de resultaten van de Leuvense hoogleraar Jan Staessen. Zijn onderzoek werd begin dit jaar zwaar bekritiseerd toen hij ongeveer hetzelfde constateerde.

Ook Graudal krijgt nu de gram van veel experts over zich heen. Die zeggen dat de Deen een vazal van de industrie is wiens enige doel is om een feit waarvoor overweldigend bewijs bestaat om commerciële redenen te torpederen. Dat het onderzoek vlak voor de conferentie van de FDA werd gepubliceerd vindt ook het agentschap zelf net iets te toevallig. Graudal, een reumatoloog die benadrukt dat hij tegenwoordig geen banden met de zoutindustrie of een ander tegenstrijdig belang meer heeft, zegt: 'Openbare aanbevelingen om de inname van natrium te verminderen zijn voornamelijk gebaseerd op het effect op de bloeddruk. Verlaging daarvan wordt gebruikt om het aantal te voorkomen potentiële doden te berekenen. Maar er zijn geen directe verbanden die aantonen dat het verminderen van natrium de sterfte echt doet dalen. Het is allemaal gebaseerd op indirecte aannames en berekeningen, en niemand heeft ooit de moeite genomen mogelijke nadelige effecten van verlaging van natrium door te rekenen.'

De onderzoekers bekeken de effecten van lage versus een hoge inname van natrium op de bloeddruk, renine, aldosteron, catecholaminen en lipiden in studies bij normotensieve of hypertensieve individuen. Van de 167 studies, 'meestal over bloeddruk', zegt Graudal, zijn in 50% van de gevallen ook hormonen gemeten en een kwart van de onderzoeken evalueert ook lipiden. Graudal geeft toe dat het verlagen van natrium de bloeddruk verlaagt, met ongeveer 1% in normotensieve mensen tot 3,5% in hypertensieve individuen. Maar een lage inname van natrium wordt ook geassocieerd met een verdrievoudiging van plasmarenineconcentraties en een toename van de lipiden van ongeveer 3% voor het totale cholesterol en 7% voor de triglyceriden.

Volgens Graudal kan het goed zijn dat hypertensieve patiënten voordeel hebben van een zoutreductie en dat er 'misschien een beter evenwicht' kan ontstaan bij een verlaging van de natriuminname. Maar voor mensen die niet lijden aan een hoge bloeddruk geldt dat volgens de onderzoeker zeker niet. 'Het is nogal grappig', vindt Graudal, 'dat dezelfde mensen die zeggen dat een 1% daling van bloeddruk erg belangrijk is, een 3% toename van het cholesterol, een 7% stijging van de triglyceriden en een drievoudige toename van de renine bagatelliseren'. 'Ze zijn nogal selectief in wat ze belangrijk vinden. Ze moeten meer open staan voor studies die resultaten opleveren die niet in overeenstemming zijn met hun eigen ideeën.'

Lees meer over dit onderwerp:
Nieuwe twijfels noodzaak algemene zoutbeperking
Prof. Staessen: 'Alle eerdere zoutstudies waren onjuist'