In een metastudie onder 6.250 personen, hebben onderzoekers niet kunnen aantonen dat een zoutbeperkt dieet werkelijk helpt cardiovasculaire aandoeningen te voorkomen. Dat ondanks het feit dat wel bewezen is dat zoutreductie in de voeding vrij snel kan zorgen voor een lagere bloeddruk.

Het recente onderzoek, door de Engelse wetenschapper Rod Taylor en collega's, sluit vrijwel naadloos aan bij de begin mei 2011 zwaar bekritiseerde uitspraken van de Belgische hoogleraar Jan Staessen van de Katholieke Universiteit Leuven. Hij stelde dat onderzoeksresultaten over het gevaar van zout tot dan toe onjuist waren verlopen en dat het tijd was voor bezinning op het gebied van de zoutreductiecampagnes.

In de Belgische krant De Standaard twijfelt Christian Vrints, cardioloog in het UZ Antwerpen vandaag aan de bewijskracht van de nieuwe studie: 'Een meta-analyse kan nooit een grootschalige originele studie vervangen, waaraan tienduizenden personen deelnemen. Uit een Japans onderzoek blijkt dat in regio's waar de bevolking veel meer zout eet dan elders, er ook vaker hart- en vaatziekten voorkomen,' zegt hij.

Zowel in Engeland als in de V.S. wordt op dit moment uitgebreid campagne gevoerd voor zoutreductie. Taylor en Staessen richtten zich in hun onderzoeken alleen op cardiovasculaire aandoeningen. Mogelijke negatieve effecten op de nieren namen ze niet mee.

Kleine wijzingen in de natriumconcentratie in het bloedplasma ('plasmanatrium') lijken onmiddellijke gevolgen te hebben voor de bloeddruk. Deze kennis kan van belang zijn voor hemodialysepatiënten. De hoeveelheid in het dialysaat beïnvloedt de hoogte van het plasmanatrium, en dus, wellicht, de hoogte van de bloeddruk. Bij hemodialyse ligt hoge bloeddruk op de loer, en dus is het nuttig te weten of de bloeddruk vrijwel direct geregeld kan worden via de hoeveel natrium in het dialysaat. Een klein Engels onderzoek lijkt nu in die richting te wijzen.

Maar dat niet alleen: na elke maaltijd die zout bevat, stijgt het plasmanatrium. Behalve dat er eerder al aanwijzingen waren dat dat direct effect heeft op de bloeddruk, wordt er ook gedacht dat het invloed heeft op de endotheelfunctie in de bloedvaten.

De Engelse artsen deden hun onderzoek onder tien hemodialysepatiënten. Een aantal van hen kreeg een dialysaat met een (relatief) lage concentratie natrium, en de anderen kregen een dialysaat met een hogere concentratie natrium. In het algemeen veroorzaken te lage concentraties natrium kramp, terwijl hogere concentraties dus leiden tot hoge bloeddruk. Gedurende de eerste twee uur van de dialysesessie werden elk half uur de bloeddruk en bloedwaarden gemeten. Daaruit bleek dat de patiënten die het dialysaat met lage concentratie hadden gekregen een lagere bloeddruk hadden dan de andere groep.

Lees meer »